3 yıl önce 3.915 görüntülenme Belediye Şirketleri ve İştirakler Cevaplandı
Soru
Hocam merhaba. Belediye şirketimiz yıllardır zarar ediyor; birikmiş zarar, ödenmiş sermayenin katbekat üstüne çıktı. Ama ne yönetim kurulu ne genel kurul bu konuda özel bir gündem açtı, 'nasılsa belediye arkasında' diye gidiyor. Bu sessizliğin hukuki sonucu var mı?
Var ve ağır, 2023 denetiminde birebir yazılmıştır: ödenmiş sermayesi 240 bin TL olan şirketin birikmiş zararı 37 milyon TL'yi bulmuş; buna rağmen 'Yönetim Kurulu'nun ve Genel Kurul'un bu konuda HERHANGİ BİR GİRİŞİMDE BULUNMADIĞI' tespit edilmiştir. Oysa TTK m.376; bu tabloya sessiz kalınamayacağını basamak basamak yazar, ve son basamağı ürperticidir: gerekli karar alınmazsa 'şirket kendiliğinden sona erer.'
Analiz (m.376'nın üç basamağı): (1) Yarı kayıp: son bilançoya göre sermaye + kanuni yedeklerin yarısı zararla karşılıksız kalmışsa; YK genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve iyileştirici önlemleri (sermaye artırımı, maliyet tedbirleri, faaliyet daraltma vb.) sunar, çağrısız geçen her dönem, YK'nın özen yükümü ihlalidir. (2) Üçte iki kayıp: sermaye + yedeklerin üçte ikisi karşılıksızsa; derhal toplanan genel kurul iki seçenekten birine karar vermek zorundadır, kalan üçte birle yetinme (sermaye azaltımı) ya da sermayenin tamamlanması: karar alınmazsa şirket kendiliğinden sona erer, yani tabela dursa da hukuki varlık tartışmalı hale gelir; şirketin imzaladığı sözleşmelerin, aldığı ihalelerin akıbeti bu gölgede kalır. (3) Borca batıklık şüphesi: zarar aktifleri de aşıyorsa; ara bilanço ve mahkeme bildirimi rejimi (iflas erteleme-konkordato bağlamı) ayrıca devreye girer. 'Belediye arkasında' rehaveti hiçbir basamağı esnetmez, aksine: zararın kaynağı çoğu kez belediyeyle ilişkilerin kendisidir (maliyetine hizmet, tahsil edilmeyen alacaklar, hakediş-net-ödeme dosyaları) ve m.376 süreci; bu ilişkiyi masaya yatırmanın kanuni vesilesidir (zarar-şirkete-sermaye 677, sürdürülebilirlik 1978 dosyalarının kanun maddesi hali). (4) Sorumluluk boyutu: m.376 yükümlülüklerini işletmeyen YK üyeleri; şirket-alacaklılar-ortak nezdinde şahsi sorumluluk riskine girer, kamu ortaklı şirkette bu risk, Sayıştay sorgusuyla da buluşur.
Yapılacaklar: (1) Eşik testi bugün yapılsın: güncel bilançodan sermaye+yedekler ↔ birikmiş zarar kıyası; hangi basamaktasınız yazılı tespit edin (mali müşavir raporuyla). (2) Organları çalıştırın: YK; iyileştirme programını (gelir modeli revizyonu, belediyeyle sözleşme fiyatlarının maliyete çekilmesi, tahsilat planı, gider tedbirleri) hazırlayıp GK'yı toplantıya çağırsın; GK; m.376/2 kapsamında azaltım veya tamamlama kararını süre geçirmeden alsın. (3) Tamamlama yolunda usul: belediye kaynaklı sermaye hareketleri; kendi izin-şart rejimine (meclis kararı, 677-908 dosyalarındaki disiplin) uygun kurulsun, m.376'ya uyum, başka usulleri atlama gerekçesi değildir. (4) Kök nedene inin: zararın kalem analizi (hangi hizmet, hangi fiyatla, kime) YK-GK tutanaklarına girsin; 'her yıl zarar-her yıl sermaye' döngüsü kurulacaksa bunun gerekçesi de yazılı savunulabilir olsun.
Uygulama önerisi: şirket bilançosunu yılda iki kez tek soruyla test edin: 'zararımız, sermaye+yedeklerin yarısını geçti mi?' Geçtiyse takvim kanunundur: çağrı-önlem-karar, bu takvimi işleten şirket ayakta kalır; 'nasılsa belediye var' diyen ise, denetçinin tek cümlesiyle tanışır: sermayenin tamamı karşılıksız, gerekli işlemler yapılmamıştır.
Bu sorunun cevabı üyelerimize özeldir
Uzmanlarımızın verdiği cevabın tamamını görüntülemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üyelik ücretsizdir.