Geçici kabulden sonra nihai proje istenir mi?

Yazılmıştır, 2024 denetiminde aynen: 'ihalesi yapılmış, inşası tamamlanmış ve geçici kabulü yapılmış işlere ait, işin BİTMİŞ DURUMUNU GÖSTEREN NİHAİ PROJELERİN Belediyeye TESLİM EDİLMEDİĞİ.' Dayanak, her yapım sözleşmenizin eki olan Genel Şartnamededir (YİGŞ m.11/7): geçici kabulden sonra, projeler ister idarece verilmiş ister yüklenicice hazırlanmış olsun, 'uygulama sırasında yapılmış değişiklikleri de içeren nihai projeler, yüklenici tarafından BEDELSİZ olarak hazırlanıp ORİJİNALLERİ idareye teslim edilir.'

Analiz: (1) Nihai proje neden hayatidir: hiçbir yapı, ihale projesindeki gibi bitmez, zemin sürprizleri, imalat değişiklikleri, güzergah kaymaları uygulamada birikir: as-built çizim; binanın-hattın gerçek hafızasıdır. O yokken; bakım ekibi duvarın içindeki tesisatı, yolun altındaki hattı tahminle arar, ileride yapılacak her tadilat-kazı, bilinmeyen imalata çarpma riskiyle (ve maliyetiyle) yapılır (altyapı-CBS dosyasının bina ölçeği: çizimi olmayan varlık, yönetilemeyen varlıktır). (2) 'Bedelsiz' kelimesinin değeri: nihai projenin bedeli, ihale fiyatının içindedir, teslim almayı unutan idare; parasını ödediği bir çıktıyı yüklenicinin arşivinde bırakır; yıllar sonra aynı çizimi röleve-etüt ihalesiyle ikinci kez satın alır: bulgunun ekonomik özeti budur. (3) Zamanlama kritiktir: m.11/7 teslimi geçici kabule bağlar, kesin kabule, hele teminat iadesine kadar beklemek; yüklenicinin motivasyonunun (ve şantiye kadrosunun) dağıldığı döneme sarkmaktır: geçici kabul tutanağına 'nihai projeler teslim alınmıştır/edilecektir' satırı, kesin hakediş-teminat süreçlerine bağlanmış bir ön şart gibi işletilmelidir. (4) Teslimin biçimi de standarda bağlanmalı: orijinal + sayısal kopya (CAD-PDF), koordinatlı altyapı ölçümleri, malzeme-marka listeleri ve işletme-bakım kılavuzları, as-built dosyası; CBS-envanter sistemine işlenerek kurumsal hafızaya dönüşür; klasörde kalırsa yarı kazanımdır.

Yapılacaklar: (1) Geriye dönük tarama: son yılların geçici-kesin kabulü yapılmış işlerini listeleyin; nihai projesi teslim alınmamış olanlar için yüklenicilere YİGŞ m.11/7 dayanaklı süreli tebligat gönderin (kesin teminatı iade edilmemiş işlerde bu koz elinizdedir). (2) Süreç kilidi kurun: geçici kabul komisyon rutinine 'nihai proje kontrolü' maddesi; kesin hakedişin ödenmesi ve teminat iadesi öncesi kontrol listesine 'as-built teslim alındı' satırı, imzasız geçilmesin. (3) Teslim standardı yazın: sözleşme-şartnamelerinize nihai projenin formatını (sayısal-koordinatlı, katman standardı), kapsamını (değişiklik kayıtları, gizli imalat fotoğrafları) ve teslim süresini açıkça ekleyin. (4) Arşiv-CBS entegrasyonu: teslim alınan projeleri tek arşiv düzeninde (iş-ada-parsel-tarih indeksli) saklayın; altyapı işlerini CBS katmanına işleyin, bakım-onarım birimlerinin erişimini açın.

Uygulama önerisi: her yapım işinin kapanışında tek soruluk kontrol uygulayın: 'bu iş, on yıl sonra buradaki hiçbirimiz yokken; hangi çizimle tamir edilecek?' Cevabı arşivde olan idare, yapıyı gerçekten teslim almıştır, olmayan ise yalnız betonu teslim almıştır; denetçi farkı tek cümleyle yazar: nihai projeler teslim edilmemiştir.