Tahsis süresi biten tesis kiralanmaya devam edilir mi?

Olmuştur, 2024 denetiminde aynen: stadyumun 'TAHSİS SÜRESİNİN BİTMESİNE RAĞMEN idare tarafından stada ilişkin bağımsız bölümlerin KİRALANMASINA DEVAM EDİLDİĞİ.' Emsalde tablo nettir: Bakanlık 2010'da 10 yıllık tahsis vermiş; süre 2020'de dolmuş; 'stadın kullanımına ilişkin idarede herhangi bir yetki kalmamış', buna rağmen kiralama ve gelir tahsilatı sürmüştür. 'Fiilen bizde' cümlesi; hukuken başkasının taşınmazından gelir toplamaktır.

Analiz: (1) Tahsisin doğası (5018 m.47-48): tahsis; mülkiyet değil, süreli ve amaçlı bir kullanım iznidir, amaç dışı kullanılamaz; süresi dolunca izin, yenilenmedikçe kendiliğinden düşer: tahsisi vermeye de kaldırmaya da yetkili olan malik idaredir (emsalde Bakanlık); kullanım biterken 'kimse istemedi' sessizliği, izni uzatmaz. (2) Süre sonrası kiralamanın üç riski: (a) yetkisizlik, kira sözleşmeleriniz, tasarruf yetkiniz olmayan taşınmaz üzerinde kurulmuştur (kiracıya karşı da kırılgandır); (b) gelir, topladığınız kiralar, malik idarenin talebiyle iade-hesap konusu olabilir; (c) ecrimisil, malik; süresi dolmuş kullanımınız için sizden işgal tazminatı isteyebilir: yıllarca kiracı kovaladığınız ecrimisilin bu kez muhatabı olursunuz (SGK-arsa, m.45-şerh dosyalarının aynası: kamu idaresi, başka idarenin taşınmazında sıradan bir kullanıcıdır). (3) Bağımsız bölüm nüansı: tahsis; stadın spor hizmeti amacına verilmişti, altındaki dükkanları kiraya vermek, süre içindeyken bile 'amaç' tartışması taşır; süre bittikten sonra ise tartışmasız dayanaksızdır: gelir getirici kullanım, tahsisin en dar yorumlanan alanıdır. (4) Çözüm kapısı açık: ihtiyaç gerçekse, malik idareyle yeni tahsis/protokol (süre-amaç-gelir paylaşım hükümleriyle) kurmak çoğu kez mümkündür; sorun tesiste değil, yazışmayı unutan takvimdedir.

Yapılacaklar: (1) Durumu resmileştirin: malik idareye mevcut durumu bildiren yazı + yeni tahsis/protokol talebi; sonuçlanana dek yeni kira sözleşmesi imzalamayın, mevcutları malikin bilgisine bağlayın. (2) Gelir hesabını hazırlayın: süre sonrası tahsil edilen kiraların dökümü; malikle mutabakat (iade/mahsup/paylaşım) senaryosunu hukukla çalışın, talebi beklemeden hazırlıklı olun. (3) Tahsis envanteri kurun: size tahsisli tüm taşınmazların (kimden, hangi amaçla, hangi süreyle) listesi + bitişten 6 ay önce uyarı veren takvim; süre yenilemeleri rutin yazışmaya bağlansın. (4) Ayna kontrolü: sizin başka idarelere/kişilere tahsis-kira verdiğiniz taşınmazlarda da süre takibinin aynı disiplinle işlediğini doğrulayın, süre bitince oturan kiracıya gösterdiğiniz refleksi, kendinize de uygulayın.

Uygulama önerisi: tahsisli taşınmazlar için tek soruluk yıllık kontrol yapın: 'bu tesisi bugün kullanma yetkimizin yazılı dayanağı hangi tarihe kadar geçerli?' Cevabı güncel belgeyle verilen tesis güvendedir, 'öteden beri bizde' cevabı ise; denetçinin tek cümlesiyle karşılaşır: yetki kalmamıştır, kiralama devam etmektedir.