Şirketin finansal kiralaması meclis kararı ister mi?

Sayılır, 2024 denetiminde birden çok belediye şirketine aynı başlıkla yazılmıştır: 'şirketin BORÇLANMA MAHİYETİNDE olan ve bu nedenle İLAVE MALİYETLERE katlandığı FİNANSAL KİRALAMA işlemleri için BELEDİYE MECLİSİ KARARI alınmadığı.' Sözleşmenin adı kiralama; ekonomisi taksitli borçtur.

Analiz: (1) Leasingin doğası: finansal kiralamada; varlığın bedeli finansman kuruluşunca ödenir, şirket faiz içeren taksitlerle geri öder ve süre sonunda (genelde sembolik bedelle) mülkiyeti alır, muhasebede de varlık + finansal borç olarak kaydedilir: yani leasing; kredinin, teminatı varlığın kendisi olan biçimidir. 'Kira' etiketi, m.68 süzgecini atlatmaz. (2) m.68 şirkete nasıl dokunur: (d) bendi, belediye + bağlılar + %50'den fazla hisseli şirketlerin faiz dahil iç-dış borç STOKU tavana tabidir: leasing yükümlülükleri bu stokun satırıdır; meclisten kaçan her leasing, belediyenin konsolide tavan hesabını körleştirir. (e) bendi, yıllık iç borçlanmanın meclis kararı (eşik üstünde nitelikli çoğunluk + Bakanlık onayı) şartı; borçlanma mahiyetindeki leasing için de işletilir (kredi-meclissiz dosyası 2268'in ikizi: enstrüman değişir, usul değişmez). (3) 'İlave maliyet' vurgusu: bulgu; leasingin faiz-kur-sigorta-masraf yükünü de işaret eder, usulsüzlük bir yana, finansman tercihi olarak da leasing; kredi-öz kaynak alternatifleriyle karşılaştırılmadan seçilmişse, pahalı paranın gerekçesi yoktur (POS-komisyon, atıl-kasko dosyaları ailesi: finans kararı, kıyas belgesi ister). (4) YK'nın rolü: meclis şartı, YK kararını gereksizleştirmez, ikisi ardışıktır: meclis izni → YK uygulama kararı; tersine kurulan sıra, hem şirketi hem yöneticilerini açığa düşürür.

Yapılacaklar: (1) Mevcut leasing portföyünü çıkarın: sözleşme, kalan taksit-faiz yükü, varlık; toplamını belediyenin konsolide borç tablosuna işleyin ve meclise (durum tespiti + geleceğe dönük izin çerçevesi) taşıyın. (2) Usul rotası kurun: bundan sonraki her leasing için 'net satış-eşik hesabı + m.68 rotası (meclis / nitelikli+Bakanlık)' zorunlu ek; YK gündemine bu rota tamamlanmadan leasing teklifi gelmesin. (3) Finansman kıyası belgesi: leasing vs kredi vs öz kaynak karşılaştırma tablosu (efektif maliyet, kur riski) her ediniminde dosyaya, 'ilave maliyet' eleştirisinin panzehiri bu tablodur. (4) Muhasebe doğruluğu: leasing varlık-borç kayıtlarının (faiz ayrıştırmalı) doğru kurulması; dipnotlarda vade-yükümlülük tablosu, görünmeyen leasing, iki defterde birden yalan söyler.

Uygulama önerisi: şirket finansmanında tek cümlelik teşhis kuralı kullanın: 'taksitinde faiz varsa, adı ne olursa olsun borçtur, borcun yolu da meclisten geçer.' Bu teşhisi baştan koyan grup; borç stokunu tek tabloda, iznini tek usulde toplar, koymayan ise, kiralama etiketli kredilerle hem tavanını hem meclisini baypas eder ve denetçi bunu tek cümleyle düzeltir: borçlanma mahiyetindedir.