Belediye şirketi meclis kararı olmadan borçlanabilir mi?

Değil, 2024 denetiminde birebir yazılmıştır: 'BORÇLANMANIN, BELEDİYE MECLİS KARARI OLMAKSIZIN yapılması', emsalde şirket; yüz milyonlarca liralık borcu YK kararıyla almış, m.68 süzgecinden hiç geçirmemiştir.

Çerçeve: (1) m.68 şirketi de bağlar: 5393 m.68'in iç borçlanma rejimi, en son kesinleşmiş (bütçe) gelirinin yeniden değerleme oranıyla artırılmış tutarının %10'una kadar iç borçlanma belediye MECLİSİ kararıyla; %10'u AŞAN borçlanma meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu + (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği) Bakanlık ONAYI ile, belediye şirketleri için de uygulanır: denetim; şirketlerde 'kesinleşmiş bütçe geliri' ölçüsünü, tek düzen hesap planındaki bir önceki yıl NET SATIŞLAR toplamı olarak okumaktadır (m.68/d'nin konsolide stok tavanında şirket borçlarının sayıldığını borç-limit dosyasında görmüştük; buradaki ders usul bacağıdır: stok da usul de şirketi kapsar). (2) Hesap disiplini: eşik = önceki yıl net satışlar × yeniden değerleme artışı × %10, emsalde alınan borç bu eşiği aşmış; yani yalnız 'meclis kararı yok' değil, 'nitelikli karar + Bakanlık onayı yok' katmanı da vardır. YK kararı; bu zincirin hiçbir halkasının yerine geçmez. (3) Grup içi borcun konforu yanıltmasın: iştirakten iştirake borç; 'aile içi' görünse de, iki ayrı tüzel kişinin bilançosunu, faiz-vade şartlarını ve (veren taraf için) kaynak aktarım disiplinini ilgilendirir (bedelsiz-devir, tasfiye-yöntem dosyaları: grup içi işlem, emsal şartlar ve usul ister). (4) Usulsüz borcun sonuçları: işlemin organ yönünden sakatlığı, faiz-masraf yükünün sorumluluk sorgusu ve belediyenin konsolide borç yönetiminin (m.68/d tavanının) körleşmesi, meclisten kaçan her şirket borcu, belediyenin toplam tablosunda görünmeyen bir yüktür.

Yapılacaklar: (1) Mevcut borcu kurallayın: tutar-vade-faiz dökümüyle meclise taşıyın; eşik analizine göre (gerekiyorsa nitelikli çoğunluk + Bakanlık onayı başvurusu) geçmişe dönük durumu düzenleyen karar ve ödeme planı, usulsüz doğan borcun en azından yönetimi usule bağlansın. (2) Şirket borçlanma prosedürü yazın: her borçlanma teklifi için 'net satış-eşik hesabı + m.68 rotası (meclis/nitelikli+onay)' zorunlu ek; YK, bu rota tamamlanmadan imza atmasın. (3) Konsolide izleme: belediye + tüm şirketlerin borç stoku tek tabloda (m.68/d tavanıyla kıyaslı) üç ayda bir meclise-yönetime; iştirakler arası borçlar ayrı satırda, faiz-vade şartlarıyla. (4) Kök nedeni tedavi edin: finansman açığının kaynağı (zarar eden faaliyet, tahsilat sorunları, sermaye yapısı) analiz edilip sermaye-tarife-verimlilik adımlarıyla kapatılsın, borçlanma usulü düzelse de, açığın kendisi her yıl yeni borç ister.

Uygulama önerisi: şirket finansmanında tek cümlelik rota ezberi kullanın: 'yüzde ona kadar meclis, üstüne meclis artı Bakanlık, YK hiçbir zaman tek başına.' Bu rotayı işleten grup; borcunu da denetimini de yönetir, işletmeyen ise, kolay imzalanan bir kredinin faturasını, 'meclis kararı olmaksızın' cümlesiyle raporda okur.