Geçici işçi avukat olarak görevlendirilip vekalet alır mı?

Kalmamıştır, birebir emsalde: 'GEÇİCİ İŞÇİ kadrosundaki personelin AVUKAT olarak görevlendirilmesi ve bu görevlendirme sonucunda kendisine AVUKATLIK VEKALET ÜCRETİ ödenmesi' kamu zararı iddiasıyla yargı önüne gelmiştir. Ruhsat kişiseldir; ama kamu adına dava takibi, statü ister.

Çerçeve: (1) Statü mimarisi (Anayasa m.128 + 657 m.4): kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler; memurlar ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli dahil) eliyle görülür; istihdam şekilleri kanunla sayılıdır, kurumun hukuk işlerini yürütmek; kadrolu avukat, (şartları varsa) sözleşmeli avukat veya vekalet-temsil düzeninin kanunla kurulmuş biçimleriyle olur. İşçi (sürekli-geçici); bu statülerin dışındadır: işçiye avukatlık 'görevlendirmesi' yapmak, statü hukukunu bordro pratiğiyle delmektir (zabıta-işçi, TİF-işçi, muayene-işçi dosyalarının hukuk bürosu yüzü: imza-yetki-temsil taşıyan görev, statüsüz omuzlanmaz). (2) Vekalet ücreti bacağı: 659 KHK-vekalet düzeni; ücretin dağıtılacağı kişileri hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, avukatlar olarak sayar (limit-usul dosyaları), statüsü işçi olan kişiye bu addan ödeme; hem dağıtım mevzuatına aykırıdır hem ödemenin kendisi, usulsüz görevlendirmenin ikrarıdır. (3) Vekaletname-temsil riski: işçinin kurum adına duruşmalara girmesi; temsil yetkisi tartışmalarıyla davaların usul sağlığını da tehlikeye atar, kazanılan dosyalarda karşı tarafın 'yetkisiz temsil' itirazı, kaybedilende sorumluluk sorusu. (4) Doğru kapılar: kadro ihdas-atama (norm içinde avukat kadrosu), 5393 m.49 sözleşmeli avukat (tam/kısmi, sayı-tavan kurallarıyla; 916 dosyası), gerçek ihtiyaçta baro-avukatlık asgari ücret düzeninde serbest avukattan vekalet hizmeti (usulüne uygun temin), 'ruhsatlı işçimiz var' pratiği, bu üç kapının hiçbiri değildir.

Yapılacaklar: (1) Görevlendirmeyi bitirin: işçi personelin dava-takip işlerini derhal devralacak meşru yapı kurun (sözleşmeli avukat alımı/serbest vekalet); yürüyen davalarda vekalet-temsil düzenini hukuken onarın. (2) Ödenen vekalet ücretlerinin akıbeti: tutar tespiti; statüsüz ödemenin geri alım-mahsup değerlendirmesi ve sorumluluk analizi (ödemeyi kuran zincir), kişinin fiilen harcadığı emek, ücret-fazla mesai düzleminde ayrıca değerlendirilebilir; ama 'vekalet ücreti' adıyla değil. (3) Statü-görev uyum taraması: ruhsat-diploma sahibi işçi/şirket personeline fiilen yaptırılan 'meslek görevleri' (mühendis imzası, hekimlik, avukatlık) envanteri; her biri için meşru istihdam yoluna geçiş planı. (4) Kadro planlaması: hukuk iş yükü (dava-icra adedi) analiziyle avukat ihtiyacını norm-bütçe teklifine bağlayın, ihtiyacı görünür kılmak, geçici çözümlerin en kalıcı ilacıdır.

Uygulama önerisi: meslek gerektiren her görevlendirmede tek soruluk statü testi uygulayın: 'bu işi yapan kişinin KADRO KARTINDA bu iş yazıyor mu?' Kartla iş örtüşüyorsa düzen sağlamdır, örtüşmüyorsa; ruhsat ne kadar gerçek olursa olsun, ödenen her vekalet ücreti, statü hukukunun faturası olarak geri döner.