2886 ihalesini kazanıp imzalamayana ne yapılır?

Eksik, 2022 denetiminde aynen yazılmıştır: '2886'ya göre yapılan taşınmaz kiralamalarında, YASAKLILIĞA ilişkin mevzuata aykırı uygulamalar', kazandığı halde sözleşme imzalamayanlar hakkında kanunun iki otomatik sonucu işletilmemiştir.

Kural seti (2886): (1) Teminat sonucu (m.54): geçici teminat; ancak sözleşme imzalandıktan sonra iade edilir; kazanan istekli imzadan imtina ederse, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın, ihale bozulur ve geçici teminat GELİR kaydedilir. 'Olur böyle şeyler' deyip teminatı iade etmek ya da öylece bekletmek; kanunun kendiliğinden bağladığı geliri terk etmektir (m.25'in %3'ü, tam bu gün için alınır, ilan-teminat ve toplam-matrah dosyalarının tamamlayıcısı: doğru hesaplanmış teminat, doğru gün gelir yazılmalıdır). (2) Yasaklama sonucu (m.84/3): üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler hakkında; ihaleyi yapan idarenin bağlı-ilgili olduğu bakanlıkça BİR YILA KADAR ihalelere katılmaktan YASAKLAMA kararı verilir ve Resmi Gazete'de ilan edilir, belediye pratiğinde bu; yasaklama dosyasının (tespit, encümen-başkanlık yazısı, gerekçe) hazırlanıp ilgili bakanlığa (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı hattına) gönderilmesi demektir; 'biz yasaklayamayız' doğru, 'o halde kimse yasaklamasın' yanlıştır, teklif etmeyen idare, m.84'ü fiilen iptal etmiş olur. (3) Niçin önemli: yaptırımsız imtina; ihaleleri opsiyona çevirir, istekli, fiyatları görüp cayabileceğini bilirse teklifler ciddiyetini, ikinci ihaleler rekabetini kaybeder; caymanın bedelsizliği, özellikle kızışan artırmalarda 'yakıp kaçma' taktiğine davetiyedir. (4) 4734 tarafıyla karıştırmayın: orada kendi m.44-58 düzeni (teminat + idarece yasaklama süreci) yürür, iki kanunun yaptırım adresleri farklı, mantığı aynıdır: imza, ihalenin namusudur.

Yapılacaklar: (1) Vaka envanteri çıkarın: son yıllarda imzadan imtina edilen 2886 ihaleleri; her biri için teminatın akıbeti (iade edilmişse sorumluluk-tahsil değerlendirmesi) ve yasaklama teklifinin yapılıp yapılmadığı. (2) Süreç şablonu kurun: imtina tutanağı → encümen/başkanlık onayıyla teminatın gelir kaydı (aynı hafta) → yasaklama teklif yazısının bakanlığa sevki (belge setiyle) → ihalenin yenilenmesi; adımlar tek kontrol listesinde. (3) İkinci ihalenin farkını takip edin: yenilenen ihale ilk bedelin altında kalırsa aradaki fark ve giderler için imtina edenden tazmin-takip imkanını hukukla değerlendirin, teminat, zararın tavanı değildir. (4) Şartname-şerh düzeni: ilan ve şartnamelere m.54-84 sonuçlarının açıkça yazılması; ihale komisyonu tutanaklarında kazananın tebligat-imza süreleri net tarihlensin, sürenin belirsizliği, imtinanın savunması olmasın.

Uygulama önerisi: imzadan kaçan her dosyada iki işlemi refleks yapın: 'teminat gelir, dosya bakanlığa.' Bu refleksi kurumsallaştıran belediyede ihale kazanmak ciddi bir taahhüttür, kurmayanda ise ihale, sonucu beğenmeyenin bedelsiz terk ettiği bir prova sahnesine döner; ve denetçi, provanın faturasını 'yasaklılığa ilişkin aykırı uygulamalar' başlığıyla keser.