22/a alımında yetki belgesi geçersizse ne olur?

Var ve 2024 denetiminde aynen yazılmıştır: 'bazı araç bakım-onarım hizmetlerinin, 22/A kapsamında GEÇERLİ BİR YETKİ BELGESİ BULUNMAYAN firmadan sağlanması.' 22/a'nın bütün hukuku tek bir tespite yaslanır: ihtiyacın gerçekten tek kişiden karşılanabildiği, o tespitin kanıtı geçersizse, usulün kendisi çöker.

Çerçeve: (1) 22/a'nın doğası: ihtiyacın sadece gerçek veya tüzel TEK kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi halinde; ilan-teminat olmadan doğrudan temin mümkündür, Doğrudan Temin Tebliği (m.11), bu tespitin belgeye dayalı, gerekçeli araştırmayla yapılmasını ister: tek yetkililik; distribütörlük-yetkili servis belgesi, patent-lisans gibi doğrulanabilir dayanaklarla kurulur. (2) 'Belgenin geçerliliği' neden kritik: yetkili servis-bayilik ilişkileri süreli ve feshedilebilir ticari sözleşmelerdir, üç yıl önceki belge, bugünün tekelini kanıtlamaz; belge süresi dolmuş/ilişki bitmişse, piyasada başka yetkili servisler doğmuş demektir ve 'tek kaynak' tespiti fiilen yanlıştır: rekabete açılması gereken alım, ilansız-teminatsız tek firmaya akmıştır (m.5 ihlali + fiyatın piyasa testi yok, LFG-tek firma, yazılım-tek kaynak dosyalarıyla aynı damar: belgesiz/bayat tekel iddiası, bulgu davetiyesidir). (3) Süreklilik tuzağı: 22/a'yı 'abonelik' gibi kullanmak, her yıl aynı firmaya, aynı eski belgeyle, denetimde 'olağan yöntem haline getirme' vurgusuyla ağırlaşır; her alım, kendi tarihli tespit ve belge doğrulamasını ister. (4) Kapsam disiplini: yetkili servis zorunluluğu çoğu zaman garanti süresindeki araçlar-özel teknolojiler içindir; garantisi bitmiş sıradan bakımlar (yağ, fren, lastik) piyasanın işidir, hepsini 22/a torbasına koymak, ayrıca kısımlara-bölme/limit ailesine dokunur.

Yapılacaklar: (1) Mevcut 22/a dosyalarını tarayın: dayanak belgelerin (yetki-distribütörlük) tarih-süre-kapsamını çıkarın; süresi geçmiş/teyitsiz olanlarla alımları durdurun. (2) Doğrulama rutini kurun: her 22/a alımı öncesi belgenin güncel teyidi (üretici-distribütör yazısı, tarihli); onay belgesine 'tek kaynak tespiti + doğrulama kanıtı' eklenmeden alım yapılmasın. (3) İhtiyaçları ayrıştırın: garanti kapsamı/özel teknoloji (22/a adayı) ↔ genel bakım-onarım (ihale/çerçeve anlaşma), genel kalemler için rekabetçi bakım ihalesine çıkın; 22/a yalnız gerçekten tek kaynaklı işlerde kalsın. (4) Fiyat testini ihmal etmeyin: 22/a'da bile piyasa fiyat araştırması-karşılaştırılabilir kalem analizi dosyada olsun, tekel, fahiş fiyatın ruhsatı değildir.

Uygulama önerisi: 22/a taleplerine tek soruluk turnike koyun: 'bu firmanın TEKliğini gösteren belge, bu alımın tarihinde geçerli mi?' Tarihi ve teyidi taze olan belge, usulün sigortasıdır, bayat belge ise; her alımda biraz daha büyüyen, sonunda 'geçersiz belgeyle yıllarca tek firmaya' cümlesiyle raporlanan bir alışkanlığın kapağıdır.