Asgari işçilik bildirimi eksikse fark primi kim öder?

Var, çünkü emsal bulgu tam bu 'ödedik, bitti' noktasına yazılmıştır: 'tesis (yaşlı bakım merkezi) için müteahhit ve taşeronlara yaptırılan işlerin SGK'ya bildirilmemesi/eksik bildirilmesi sonucu dosyaya yeterli prim ödenmemesi ve SONUÇTA SGK'YA FARK PRİM ÖDEMESİ yapılması.' Fark primi kaçınılmaz değildi; ve ödendiyse de son ödeyen siz olmamalıydınız.

Mekanizma (5510 m.85, asgari işçilik): (1) Kural: işverenin; işin emsaline, niteliğine, kapsam ve kapasitesine göre yürütüm için gerekli sigortalı sayısının-sürenin-kazancın altında bildirim yaptığı tespit edilirse; asgari işçilik tutarı (işin niteliği, teknoloji, işyeri büyüklüğü, emsal işletmeler, meslek-kamu kuruluşu görüşleri dikkate alınarak) tespit edilir ve fark prim (gecikme yükleriyle) istenir; ihale konusu işler ve özel bina inşaatlarında ilişiksizlik belgesi, bu hesabın kapısıdır. (2) Kimin borcu: fark primin kaynağı; müteahhit-taşeronların bildirim eksiğidir, idarenin kasasından çıkması, ancak iki ihmalin birleşimiyle mümkün olur: (a) hakediş-kesin hesap sürecinde SGK borcu sorgusu-kesinti düzeninin (borcu yoktur yazısı, son hakedişten/teminattan kesinti) çalıştırılmaması, yüklenici parasını alıp gitmiş, prim borcu dosyada kalmıştır; (b) ödendikten sonra rücu edilmemesi. Emsal bulgunun matematiği; idarenin, yüklenicinin SGK borcunu 'fazladan' üstlenmesidir (kıdem-rücu, gecikme zammı-rücu dosyalarıyla aynı aile: başkasının borcunu ödeyen idare, rücu etmedikçe zararın sahibidir). (3) Kendi emanet inşaatlarınızda (doğrudan işveren olduğunuz işlerde) ise ders bildirim disiplininin kendisidir: işyeri dosyası açılışı, dönemsel tam bildirim, taşeron tescilleri, eksik bildirimin faturası her halde gecikme zam-cezayla büyür.

Yapılacaklar: (1) Bu dosyada rücuyu işletin: ödenen fark prim + fer'ilerinin, ilgili müteahhit-taşeronlara sözleşme-teminat-alacak zinciri üzerinden rücuen tahsili; zamanaşımını kaçırmadan icra-dava adımları, rücusuz kapanan tutar, ikinci bir bulgudur. (2) Hakediş-kapanış standardını sıkılaştırın: her yapım-hizmet işinde ara hakedişlerde SGK borç sorgusu; son hakediş-teminat iadesi öncesi ilişiksizlik yazısı zorunlu belge (743/borç-sorgu dosyalarının pratiği); şüpheli dosyalarda teminat, ilişiksizlik gelene dek bekletilir. (3) Bildirim izleme rutini kurun: devam eden işlerde yüklenicilerin aylık prim-hizmet bildirimlerinin (işyeri dosyası bazında) dönemsel kontrolü, iş bitmeden görülen eksik, pazarlık gücünüz varken düzeltilir; bittikten sonra görülen, sizin faturanız olur. (4) Sorumluluk değerlendirmesi: fark primin idarece ödenmesine yol açan süreç imzaları (kesintisiz son hakediş, iadeli teminat) yönünden kamu zararı-rücu analizi; prosedür eksikse yazılı prosedürle kapatın.

Uygulama önerisi: yapım dosyalarınızın kapanışına tek satırlık kilit koyun: 'ilişiksizlik yazısı gelmeden ne son hakediş ödenir ne teminat çözülür.' Bu kilidi kullanan idarede asgari işçilik farkı; yüklenicinin SGK'yla derdi olarak kalır, kullanmayanda ise, yıllar sonra gelen bir hesap özetiyle, başkasının prim borcunu bütçenize yazdırırsınız; üstelik denetçi, o satırın yanına 'rücu da edilmemiştir' notunu düşer.