Ölüm belgesi düzenleme işi hizmet alımıyla devredilir mi?

Savunulamamıştır, birebir emsal dosyada 'cenaze-defin hizmetlerine ilişkin ÖLÜM BELGESİ DÜZENLENMESİ işinin DOĞRUDAN TEMİN usulüyle özel şirketten karşılanması' kamu zararı iddiasıyla sorgulanmış; dosyadaki değerlendirme nettir: bu işin hizmet alımı yoluyla temini mümkün değildir, üstelik gerekçenin en çarpıcı cümlesi mesleğin değil yetkinin doğasına ilişkindir: 'ölüm belgesi düzenleme, mahiyeti itibarıyla ciddi ve SUİSTİMALE AÇIK bir konudur.'

Çerçeve: (1) Yetki haritası kanunla çizilidir (Mezarlık-Defin Yönetmeliği m.16): ölüm; resmi sağlık kurumunda gerçekleşmişse belgeyi kurum düzenler; özel sağlık kuruluşunda gerçekleşmişse tedavi eden tabibin belgesi belediye tabibi / toplum sağlığı hekimi / aile hekimi tasdikiyle geçerlidir; sağlık kurumları dışında gerçekleşen ölümlerde belge belediye tabibince, yoksa toplum sağlığı-aile hekimince, onlar da yoksa ölüm belgesi düzenleme yetkilisince verilir. Yani her senaryonun kamu görevlisi muhatabı bellidir; listede 'idarenin anlaştığı firma' diye bir özne yoktur. (2) Neden devredilemez: ölüm belgesi; defin iznin, nüfus-tapu-miras-sigorta zincirinin ve adli sürecin (şüpheli ölüm ayrımı!) başlangıç belgesidir, belgeyi düzenleyenin, ticari ilişki içinde olduğu bir yükleniciye dönüşmesi; adli vakanın 'doğal ölüm' yazılması riskinden, defin kayıt düzeninin çözülmesine kadar bir suistimal alanı açar. m.14/a'daki 'defin ve mezarlıklar' görevi; organizasyon hizmetlerinin (mezar kazımı, nakil, gasilhane işletimi) alımına imkan verir, kamu gücü kullanılan belge-yetki kısmına değil (zabıta-şirket, muayene komisyonu-işçi dosyalarıyla aynı ilke: imza-yetki taşıyan iş, piyasadan kiralanmaz). (3) İhtiyacın meşru çözümleri: belediye tabibi istihdamı (tam/kısmi), m.8/7 tipi görevlendirme köprüleri, toplum sağlığı-aile hekimliğiyle il sağlık müdürlüğü üzerinden protokollü nöbet-yetkilendirme düzeni ve Sağlık Bakanlığı genelgelerindeki ölüm belgesi yetkilisi eğitim-görevlendirme mekanizması, kapasite sorunu, yetkiyi özelleştirerek değil, yetkiliyi çoğaltarak çözülür.

Yapılacaklar: (1) Varsa benzer sözleşmeyi sonlandırın: ölüm belgesi-tasdik süreçlerinde özel firma imzası varsa derhal durdurun; bugüne dek düzenlenmiş belgelerin hukuki durumunu il sağlık müdürlüğüyle değerlendirin (belge güvenliği, nüfus bildirimleri). (2) Yetkili ağını kurun: belediye tabipliği kadrosunu doldurma planı; boş kaldığı dönem için il sağlık müdürlüğü koordinasyonunda hekim görevlendirme-nöbet çizelgesi; ölüm belgesi düzenleme yetkilisi eğitimlerinin (hekim dışı senaryolar için) tamamlanması. (3) Süreci yazılı hale getirin: ölüm ihbarı → hangi senaryoda kim düzenler-tasdikler → defin izni → kayıt-bildirim akışı; mesai dışı-hafta sonu protokolü ayrıca netleşsin, kapasite sorunlarının çoğu, çizelgesizlikten doğar. (4) Alım sınırını kurumsallaştırın: cenaze hizmet alımlarının (araç, gasilhane, mezarlık bakımı) teknik şartnamelerine 'belge düzenleme-tasdik yetkisi devri içermez' kaydı; DT taleplerinde 'kamu gücü testi' zorunlu kontrol satırı olsun.

Uygulama önerisi: sağlık-defin süreçlerinde tek soruluk ayraç kullanın: 'bu işin çıktısı bir HİZMET mi, bir İMZA mı?' Hizmetse (nakil, kazı, yıkama) alım masasına; imzaysa (belge, tasdik, izin) kamu görevlisinin masasına, imzayı piyasaya taşıyan idare ise, sorgunun 'suistimale açık' cümlesini kendi dosyasında okur.