Bina yapımı kısımlara bölünerek yaptırılabilir mi?

Uymamıştır, 2024 denetiminde aynen yazılmıştır: 'TEK SEFERDE ANAHTAR TESLİM GÖTÜRÜ BEDEL yapım işi olarak ihale edilmesi gerekirken; işin KISIMLARA BÖLÜNEREK muhtelif zamanlarda ihale veya doğrudan teminlerle, yapım-mal-hizmet alımları suretiyle yaptırılması.' 'Bütçe elverdikçe' yaklaşımı; planlama sorununu usul ihlaline çevirir.

Kural seti: (1) Bina işinin özel rejimi (4734 m.62/c): yapım işlerinde kural, uygulama projesi yapılmadan ihaleye çıkılmamasıdır; uygulama projesi yapılamayan istisnai kısımlarda kesin proje ile birim fiyat alınabilir, ancak BİNA işlerinde uygulama projesi yapılması ve ANAHTAR TESLİM GÖTÜRÜ BEDEL ihale edilmesi ZORUNLUDUR (m.4'teki kesin/uygulama projesi tanımları bu zincirin sözlüğüdür). Yani bina; doğası gereği projesi tamamlanabilir bir iştir ve kanun, maliyet-kapsam belirsizliğini baştan kapatmak için ATGB'yi emretmiştir. (2) Bölmenin çifte aykırılığı: binayı kısım kısım ihale/DT'ye dağıtmak; hem 62/c'nin ATGB zorunluluğunu deler hem, eşik altına inen parçalarda, kısımlara bölme yasağına (62/ı ailesi; %10-DT sınırı dosyaları) girer; 'muhtelif işler' torbasının ayna görüntüsüdür: orada bağlantısızlar birleştiriliyordu, burada bütün olan bölünüyor, ikisi de m.5 ilkelerine aykırıdır. (3) Pratik faturası: parçalar arasında sorumluluk boşlukları (kaba yapı kusurunu kim taşır, 15 yıl sorumluluk dosyası hangi yükleniciye işler?), ara yüz uyumsuzlukları (mekanik-elektrik-inşaat koordinasyonu), toplam maliyetin görünmezliği ve fiyat karşılaştırmasının imkansızlığı; ayrıca her küçük parça, ayrı bir kabul-teminat-hakediş bürokrasisidir. (4) Bütçe gerçeği meşru araçlarla yönetilir: yıllara sari ihale (gelecek yıl ödenekleriyle, 62/a düzeni), ödenek planlaması ve gerekiyorsa etaplamanın projede (bağımsız kullanılabilir bloklar halinde) kurgulanması, etap da kendi içinde ATGB ile ihale edilir; kasadaki paraya göre duvar örmek, mevzuatın tanıdığı bir usul değildir.

Yapılacaklar: (1) Mevcut durumu dondurup fotoğraflayın: bugüne dek yapılan kısımların (ihale-DT-mal alımları) dökümü, harcama toplamı, fiziki seviye tespiti (yapı denetim/teknik raporla), bundan sonrası için hukuki zemin bu tespitle kurulur. (2) Kalan işi doğru usule taşıyın: ikmal inşaatı için uygulama projesini tamamlayın; kalan imalatların tamamını kapsayan tek ATGB ikmal ihalesine çıkın (yaklaşık maliyet, mevcut imalatların düşülmesiyle); parça DT'leri durdurun. (3) Sorumluluk haritası çıkarın: yapılmış kısımların yüklenici-garanti kayıtları (kim, neyi, hangi sözleşmeyle); ara yüz kusurları için tutanaklar, ileride 'kimin duvarı çatladı' sorusunun cevabı bugünden dosyalansın. (4) Kurumsal ders: yatırım programına giren her bina için 'proje tamam → ödenek planı → tek ihale' kontrol satırı; proje ödeneği ayrılmadan yapım niyeti gündeme alınmasın.

Uygulama önerisi: bina yatırımlarında tek cümlelik disiplin kurun: 'binanın ihalesi de projesi gibi TEK olur.' Projeyi bitirip tek ATGB ile çıkan idare; maliyetini, sorumlusunu ve teslim tarihini baştan bilir, parça parça ören ise; her parçada biraz usul, her ekte biraz sorumluluk kaybederek, sonunda kimsenin tamamını sahiplenmediği bir binayı ve tamamını sahiplenen bir bulguyu teslim alır.