Belediye binasının iskanı ve yangın merdiveni şart mı?

Yazılmıştır, 2024 denetiminde iki eksik tek cümlede tespit edilmiştir: 'belediye hizmet binasının YANGIN MERDİVENİNİN ve YAPI KULLANMA İZİN BELGESİNİN olmaması.' 'Ruhsatı veren biziz' cümlesi; muafiyet değil, tam tersine ağırlaştırıcıdır, kuralın sahibi, kuralın ilk muhatabıdır.

Çerçeve: (1) İskan zorunluluğu (3194 m.30): yapı tamamlanınca (kısmen kullanılacaksa o kısımlar için) yapı kullanma izni alınmadan kullanılamaz, madde, kamu-özel ayrımı yapmaz; belediyenin kendi binası da 'yapı'dır. İskansız hizmet binası; vatandaşına iskan şartı işleten idarenin (iskansız bungalov, ruhsatsız su dosyaları) kendi kapısında çürüttüğü bir çifte standarttır ve abonelik-sigorta-kayıt süreçlerinde de zincirleme tutarsızlık üretir. (2) Yangın güvenliği (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik): kaçış (yangın) merdiveni, yangında ve acil hallerde insanların emniyetli-süratli tahliyesi için, yangına karşı korunumlu ve güvenlikli alana açılan merdiven, Yönetmeliğin bina tipine-kat sayısına göre aradığı temel kaçış yolu unsurudur; m.6, uygulamadan bina sahibi-yöneticisi ve yetkili idareleri sorumlu tutar. Hizmet binası; personelin ve her gün iş için gelen vatandaşın toplandığı yerdir, kaçış merdiveni eksiği, kağıt eksiği değil can güvenliği açığıdır (EKAT-YG, konukevi, fırın dosyalarının ortak cümlesi: güvenlik belgesi formalite değil sigortadır; burada merdivenin kendisi sigortadır). (3) Olası olayda sorumluluk: iskansız ve kaçış yolu eksik binada yaşanacak bir yangında; kusur zinciri doğrudan yönetime bağlanır, 'denetleyen bizdik' gerçeği, ceza-hukuk boyutunda aleyhe döner. (4) Kurumsal itibar: belediyenin en görünür yapısının mevzuata aykırı olması; tüm ruhsat-denetim faaliyetinizin inandırıcılığını aşındırır, denetçinin bu bulguyu sevmesinin sebebi de budur: tek cümlede hem teknik hem yönetsel zafiyet anlatır.

Yapılacaklar: (1) Teknik teşhis: binanın mevcut projesi-ruhsat durumu; iskan için eksik kalemlerin (fen-sağlık şartları, enerji kimlik, asansör tescili vb.) listesi; yangın yönetmeliğine göre kaçış yolu analizi (merdiven sayısı-yeri-korunumu). (2) Yatırımı takvimleyin: yangın merdiveni-algılama-söndürme eksiklerinin projelendirilip yaptırılması (bütçe-ihale süreciyle); tamamlanınca itfaiye uygunluk raporu alınması. (3) İskanı tamamlayın: eksikler giderildikçe yapı kullanma izni sürecini kendi imar birimlerinizde 'sıradan bir başvuru' disipliniyle yürütün ve belgeleyin, dosyanın vatandaş dosyalarından farkı olmasın. (4) Envantere genişletin: tüm belediye binaları (ek hizmet binaları, kültür merkezleri, depolar) için iskan + yangın uygunluk taraması; eksikler tek programda (izinsiz konukevi-fırın dosyalarıyla birlikte 'kendi tesislerimiz uyum programı').

Uygulama önerisi: kendi yapılarınız için tek ilke yeter: 'vatandaşa aradığımız belgeyi, tabelamızın asılı olduğu binada da ararız.' Bu ilkeyi işleten belediye; hem personelinin canını hem kurumun sözünün ağırlığını korur, işletmeyen ise, her ruhsat denetiminde karşısındakinin aklından geçen cümleyi denetim raporunda yazılı bulur.