Birlik üyelik payı neye göre hesaplanır, kim bildirir?

Var, ve konu, bir birliğin denetiminde ters açıdan bulgulanmıştır: 'üye belediyelerin GELİR KESİN HESAPLARINI birliğe göndermemeleri nedeniyle (birliğin) alacak ve gelir hesaplarının olması gerekenden DÜŞÜK olması', emsal dosyada yüzlerce üyeden onlarcası, aidatın matrahı olan kesin hesabı göndermemiş; birlik de tahakkuku kuramamıştır. Yani sizin 'bilmiyorduk' dediğiniz bildirim; birliğin bütçesinin hammaddesi, sizin de tüzükle üstlendiğiniz borcunuzdur.

Sistemin kurgusu: (1) Kaynak (5355 m.5): Birlik tüzüğünde; üyelerin birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine KATILIM PAYLARI ve bu payların TESPİT YÖNTEMİNİN belirtilmesi zorunludur, aidat, birliğin icadı değil, sizin de meclisinizce kabul edilmiş tüzüğün hükmüdür (birliğe katılım kararı, tüzüğü de kabul demektir). (2) Tipik model (emsal tüzük): üye belediyeler; meclislerince kabul edilen gelir kesin hesaplarını, kesinleşmesinden itibaren BİR AY içinde birliğe gönderir; yıllık üyelik payı, gelir kesin hesabının onbinde beşi gibi tüzükte yazılı oranla tahakkuk ettirilip birlik hesabına aktarılır. Matrah-oran-takvim üçlüsü tüzüktedir; sizin birliklerinizin tüzüklerinde farklı oran-yöntem olabilir, bakılacak yer orasıdır. (3) İki taraflı disiplin: Üye yönünden, kesin hesabı göndermemek ve aidatı ödememek tüzük ihlalidir; birikmiş aidat borcu, birlik tarafından (İller Bankası payından kesinti talebi dahil mekanizmalarla) takip edilebilir ve sizin bilançonuzda da gizli-tahakkuksuz borç olarak durur (bütçe emaneti-taahhüt dosyaları ilkesi: bilinen borcun kaydını geciktirmek, tabloyu yalancı yapar). Birlik yönünden, bulgunun kendisi: matrah bilgisi toplanmadan tahakkuk kurulamaz; dönemsellik gereği aidat geliri, ait olduğu yılda alacak-gelir olarak kayda alınmalıdır. (4) Üyeliğin muhasebesi sizde de tamamlanmalı: yıllık aidat; bütçenizde ödenek karşılığı olan, tahakkuklu bir giderdir, 'yazı gelirse öderiz' değil, 'tüzük oranından kendimiz hesaplar, ödeneğe koyar, süresinde öderiz' düzeni gerekir.

Yapılacaklar: (1) Üyelik envanteri çıkarın: hangi birliklere üyesiniz (hizmet birlikleri, sulama, turizm, ulusal birlikler); her birinin tüzüğünden aidat oran-matrah-takvim özeti tek tabloya. (2) Bildirim rutinini kurun: gelir kesin hesabınız meclisten geçip kesinleşince, tüzüğünde bildirim hükmü olan birliklere bir ay içinde gönderim, kesin hesap sürecinin kontrol listesine kalıcı satır. (3) Borç mutabakatı yapın: birliklerle geriye dönük aidat mutabakatı; birikmiş borçlar için ödeme planı ve muhasebeleştirme (geçmiş yıl borçları tertibiyle); ihtilaflı tutarlarda tüzük-meclis kararı analizi. (4) Üyeliğin getirisini de yönetin: aidatını ödediğiniz birliğin hizmetlerinden (eğitim, hibe-proje desteği, ortak alımlar, hukuk-teknik danışmanlık) aktif yararlanın, aidat, kullanılmayan üyelikte gider; kullanılanda kaldıraçtır.

Uygulama önerisi: birlik ilişkilerinizi tek cümleyle disipline edin: 'kesin hesap kesinleşti mi, birliğe bildir, aidatı tahakkuk ettir, süresinde öde.' Bu üç adımı takvime bağlayan belediye; ne birliğin denetiminde 'göndermeyenler' listesine girer ne kendi bilançosunda sürpriz borç taşır, ve birlik masasında, aidat borçlusu değil, söz sahibi üye olarak oturur.