Asansör periyodik kontrol ücretini kim, nasıl belirler?

Eksiğiniz, 2024 denetiminde birden çok belediyeye yazılmış üç kardeş bulgunun toplamıdır: 'asansör periyodik kontrol ücretinin (ve idare payının) belediye MECLİSİNCE BELİRLENMEMESİ', 'yetkili muayene kuruluşunun meclis kararıyla belirlenmemesi' ve 'muayene kuruluşunca tahsil edilen ücret üzerinden alınması gereken İDARE PAYI' düzensizlikleri. 'Kontrolü yapan belirlesin' cümlesi, kanunun kurduğu düzenin tam tersidir, bu işte ip, baştan sona belediyenin elindedir.

Düzenin üç ayağı: (1) Görev ve yetki (5393 m.15/s): Belediye sınırları içinde, yapı ruhsatını hangi idare vermiş olursa olsun, hizmete sunulacak asansörlerin tescilini yapmak, yıllık periyodik kontrollerini yapmak ya da yetkilendirilmiş muayene kuruluşlarına yaptırmak, gerekli hallerde asansörü hizmet dışı bırakmak belediyenin yetkisindedir. Muayene kuruluşuyla çalışılacaksa, yetkilendirme kararı karar organından (meclisten) geçmelidir, kuruluşun kendi kendini görevlendirmesi olmaz. (2) Ücretin matematiği (Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği m.10): Periyodik kontrol ücreti = karar organının belirlediği fiyat + idare payı (KDV hariç toplam). Fiyat serbest değildir: Yönetmelik ekindeki taban-tavan aralığında, Komisyon kararı doğrultusunda belediye meclisince belirlenir. Meclis kararı yoksa; kuruluşun uyguladığı her tarife dayanaksızdır, vatandaşın ödediği ücretin hukuki zemini de belediyenin payı da havada kalır. (3) İdare payı bir GELİRDİR: kuruluşun tahsil ettiği ücret içindeki belediye payı; tarifeyle tanımlanmalı, protokolle güvenceye alınmalı, dönemsel olarak tahakkuk-tahsil edilmelidir, alınmayan pay, bu sohbetin değişmez ailesine girer: 'tarifesiz ücret, sahipsiz gelir' (kayıp-kaçak, işgal harcı, hal dosyalarıyla aynı reçete). Ayrıca kırmızı etiketli/kusurlu asansörlerin hizmet dışı bırakılmaması, işin can güvenliği yüzüyle ayrı bir görev bulgusudur.

Yapılacaklar: (1) Meclis gündemine tek paket taşıyın: yetkili muayene kuruluşunun belirlenmesi/yetkilendirme protokolünün onayı + Yönetmelik ekindeki aralıkta periyodik kontrol fiyatı + idare payı, her yıl tarife takvimiyle (gelir tarifesinin bir satırı olarak) yenilensin. (2) Protokolü gelir yönünden sıkılaştırın: kuruluşun tahsilat raporu (bina, tarih, ücret), idare payının aktarım dönemi ve gecikme yaptırımı, kontrol listelerinin belediyeye bildirimi. (3) Envanter kurun: sınırlarınızdaki asansörlerin tescil kaydı; kontrolü geçmiş-kalmış (yeşil/kırmızı etiket) durumu; kırmızı etiketlilerde takip ve hizmet dışı bırakma prosedürü, pay geliri, envanterin tamlığı kadar doğru olur. (4) Geçmişe dönük hesap: kuruluşun bugüne kadarki tahsilatları üzerinden idare payı mutabakatı; eksik aktarımların tahsili.

Uygulama önerisi: asansör işini tek cümleyle sahiplenin: 'etiketi kuruluş yapıştırır, tarifeyi meclis yazar, payı belediye alır.' Üç öznenin yerinin karıştığı her ilçede aynı üçlü bulgu yazılır, yerine oturduğu ilçede ise hem gelir hesabı hem asansör güvenliği aynı meclis kararından beslenir.