Hangi aydınlatmanın faturasını belediye ödemez?

Muhtemelen şunu, 2021-2024 raporlarında farklı ölçeklerde tekrarlanan bulgu ailesi tam budur: idarenin sorumluluğundaki muhtelif yerlerin elektrik aboneliklerinin, GENEL AYDINLATMA kapsamında işletme yükümlülüğü DAĞITIM ŞİRKETİNE devredilmeden, belediye aboneliklerinde (üstelik pahalı tarifeden) ödenmeye devam edilmesi, ayna görüntüsü de vardır: büyükşehir sorumluluğundaki yerlerin aydınlatma giderini ilçenin ödemesi (yanlış idarenin cebi).

Sistemin mimarisi: (1) 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu geçici m.6 + Genel Aydınlatma Yönetmeliği (2013): otoyollar ve özelleştirilmiş erişme kontrollü yollar hariç, kamunun genel kullanımına yönelik cadde-sokak aydınlatması ile toplumun ibadetine açık yerlerin ve kamuya açık park-bahçe-meydan gibi alanların aydınlatma giderleri 'genel aydınlatma' kapsamında; enerjisi dağıtım şirketince temin edilir, bedeli Bakanlık (ve belirlenen paylaşımla ilgili idareler) üzerinden karşılanır, yani bu sayaçlar sizin faturanız değildir. (2) EPDK Tarife Usul ve Esasları da abone grubunu ayırır: genel aydınlatma kapsamındaki aydınlatmalar kendi alt abone grubunda, tahakkuk-tahsilat Yönetmelik düzeninde yürür; kapsam dışı kalan idare tüketimleri ise (bina, tesis) ticarethane vb. gruptadır. (3) Bulgunun mekaniği: kapsama giren noktaların abonelik devri yapılmadığında, dağıtım şirketi onları sizin sayacınız sayar; siz de kamunun genel aydınlatmasını, hem de ticarethane tarifesinden, kendi bütçenizden fonlarsınız: her ay, devredilmemiş sayaç sayısı kadar 'önlenebilir gider'. (4) Sınır disiplini iki yönlüdür: kapsamı geniş yorumlayıp tesis-bina aydınlatmalarını (spor tesisi, sosyal tesis, reklam-vitrin aydınlatması) genel aydınlatmaya sokmaya çalışmak da ters bulgu-uyuşmazlık üretir; ayrım 'kamunun genel kullanımına açık alan aydınlatması' ölçütüyle kurulur.

Yapılacaklar: (1) Sayaç envanteri çıkarın: tüm elektrik abonelikleriniz, nokta, kullanım türü (genel aydınlatma adayı / tesis), tarife grubu, yıllık tüketim. (2) Kapsama girenler için dağıtım şirketine devir başvurusu yapın (Yönetmelik prosedürüyle; ölçüm-ayrıştırma gerekiyorsa pano-hat düzenlemeleriyle) ve devri yazışmayla takip edin, 'başvurduk, bekliyor' dosyası bile bulgunun tonunu yumuşatır. (3) Geçmiş ödemeler: devredilmesi gerektiği halde ödediğiniz genel aydınlatma tutarlarını hesaplayıp dağıtım şirketi/ilgili merciden iade-mahsup talep edin ('geri alınabilirler' sayfanıza yeni satır). (4) Karma noktaları ayrıştırın: park içinde büfe prizi ile park aydınlatması aynı sayaçtaysa, ayrım yapılmadan ne devir ne doğru tarife mümkündür, süzme sayaç/ayrı hat yatırımı, kalıcı tasarrufun ön şartıdır. (5) Büyükşehir-ilçe sınırında sorumluluk haritası: hangi yol-meydan kimin sorumluluğunda (5216 paylaşımı), yanlış idarenin ödediği her nokta, iki rapora birden bulgu yazdırır.

Uygulama önerisi: elektrik giderlerinde tek soruluk tarama yapın: 'bu sayacın aydınlattığı yerde herkes yürüyebiliyor mu?' Cevap 'evet' ise o sayacın adresi büyük ihtimalle genel aydınlatma rejimidir, faturası da sizin değildir; 'hayır, bizim tesisin içi' ise doğru tarifeyle sizindir. Bu tek soruyu envantere uygulayan belediye, hem bütçesini hem raporunu aydınlatır.