Su idaresinin topladığı ÇTV payı ilçelere ne zaman gider?

Olur, 2022 denetiminde bir büyükşehir su-kanal idaresine yazılan bulgu tam budur: ilçe belediyelerine ait çevre temizlik vergilerinin 320 Bütçe Emanetleri Hesabında BEKLETİLMESİ (üstelik bekleyenlerin de kayıt sırasına göre ödenmediği notuyla). Sizin 'nakit dengemize göre göndeririz' cümleniz, iki ayrı kuralın ihlalinin özetidir.

Kural 1, takvim kanunla kilitli (2464 mükerrer m.44/8): Su ve kanalizasyon idareleri; büyükşehir dahilindeki her ilçe belediyesinin sınırları içindeki konutlara ilişkin tahsil ettikleri ÇTV ile buna bağlı gecikme zamlarının YÜZDE SEKSENİNİ, tahsilatı izleyen ayın YİRMİNCİ günü akşamına kadar bildirimle ilgili belediyeye bildirip aynı sürede ÖDEMEK zorundadır. Bu bir alacak-borç pazarlığı değil, kanuni bir pay aktarma takvimidir, kültür varlıkları %10 payındaki 'ayın 10'u' disipliniyle, jeotermalde 'on iş günü' kuralıyla aynı aile: tahsil eden, emanetçidir; emanetçinin vadesi kanunda yazar. Kalan %20, tahsil eden idarenin hizmet payıdır; ama %80'i bekletmek, ilçelerin bütçe hakkını SKİ'nin nakit yönetimine araç yapmaktır. Kural 2, emanette de sıra vardır: Bekletilen tutarlar 320'ye alınmışsa, 5018 m.34/2-m.61/6 ve MİBMY m.249 uyarınca kayıt sırasıyla ödenir; 'hangi ilçeyle aramız iyiyse' düzeni, bütçe emaneti sıra bulgusunun (aynı dosyada birleştiği gibi) ikinci katmanıdır.

İki taraf için sonuçlar: SKİ cephesinde: her denetimde tekrarlayan bulgu + geciken paylar için ilçelerin faiz/gecikme talebi riski + mali tablolarında şişkin 320 (gerçekte kendisinin olmayan parayla dolu kasa görüntüsü). İlçe cephesinde: bu payın takipçisi olmamak da ayrı bulgudur, ilçe belediyesiyseniz, SKİ'den aylık bildirim + ödeme gelip gelmediğini izlemek sizin gelir görevinizdir (Haliliye bulgusundaki 'su idaresinden mahsuplaşmayla tahsil edilen ÇTV' ailesi; 'aktaranın listesi olmadan aktarılanın doğruluğu bilinemez' ilkesi burada da geçerli).

Yapılacaklar (SKİ tarafı): (1) Otomasyonu kurun: aylık tahsilat kapanışında ilçe bazlı ÇTV raporu → %80 hesap → ayın 20'sine ödeme talimatı; bu akış muhasebe takviminize sabit iş olarak girsin. (2) Birikmiş stoku eritin: 320'de bekleyen ilçe paylarını yaşlandırıp derhal (kayıt sırasıyla) ödeyin; ilçelerle mutabakat tutanağı imzalayın. (3) Bildirim yükümlülüğünü unutmayın: ödeme kadar 'bildirim' de maddenin emridir, ilçeye hangi dönemin, hangi tahsilatın payı gittiği yazılı dökümle gitsin. Yapılacaklar (ilçe tarafı): (4) Aylık kontrol satırı: 'SKİ ÇTV payı bildirimi geldi mi, tutar dökümle uyumlu mu, 20'sinde ödendi mi?', gelmeyen ay yazıyla sorulur; yıl sonunda karşılıklı mutabakat.

Uygulama önerisi: iki idare arasında tek sayfalık bir 'ÇTV pay protokolü' yapın: veri formatı (abone-ilçe eşleşmesi), aylık takvim, mutabakat düzeni. Kanunun zaten emrettiğini protokolle görünür kılmak; SKİ'yi bulgudan, ilçeyi gelir kaybından, iki mali hizmetler birimini de her ay telefonlaşmaktan kurtarır, kanuni takvimi olan payda gecikmenin tek adı vardır: bekletilen başkasının parası.