3 yıl önce 2.557 görüntülenme Personel Mevzuatı Cevaplandı
Soru
Hocam merhaba. Kadromuzda engelli memur yok denecek kadar az; 'başvuran olmuyor, uygun kadro da yok' diyerek yıllardır konuyu ertelemişiz. Denetim bu konuya bakıyor mu, yükümlülüğün ölçüsü ne?
Bakıyor ve 2023 raporlarında büyükşehirlerden ilçe belediyelerine kadar geniş bir kümede aynı başlık yazılmıştır: 'Engelli Personel Çalıştırma Zorunluluğuna Uyulmaması.' Yükümlülük, ertelenebilir bir sosyal temenniden ibaret değildir; oranı, hesabı ve usulü mevzuatla kilitlenmiş bir istihdam borcudur.
Memur cephesi (bulgunun konusu): (1) 657 m.53: kurumlar, bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %3 oranında engelli personel çalıştırmak ZORUNDADIR; oran, kurumun toplam DOLU memur kadro sayısı üzerinden hesaplanır (boş kadrolarla oynayarak matrah küçültülmez). (2) EKPSS Yönetmeliği (m.10): engelli istihdamına tahsis edilecek kadro sayısı %3'ün karşılığıdır; kurumlar münhal kadrolarını EKPSS/kura yerleştirmesine açık biçimde (farklı öğrenim, sınıf ve unvanlarda) hazırlar; 'uygun münhal kadro yoksa' mazeret bitmiştir, Yönetmelik, diğer münhal kadrolarda değişiklik yapılarak gerekli kadroların TEMİN EDİLECEĞİNİ söyler. Yani 'kadromuz uymuyor' cümlesi, kadroyu uydurma görevinin itirafıdır. (3) Usul: talepler merkezi yerleştirme (EKPSS/kura) üzerinden ÖSYM-ilgili kurum düzeninde yürür; 'başvuran olmuyor' savunması, kurumun tahsis-ilan adımlarını hiç atmadığı dosyalarda dinlenmez.
İşçi cephesini de unutmayın: 4857 m.30: elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde kamu işverenleri %4 engelli işçi çalıştırmakla yükümlüdür (özelde %3); yükümlülük İŞKUR aracılığıyla karşılanır ve açığın her ayı için işveren aleyhine idari para cezası doğar, belediye şirketleriniz de bu hükmün muhatabıdır; ödenen cezalar, şirket cezaları dosyasındaki 'önlenebilir külfet-KKEG' ailesine yazılır. Yani kota ihmalinin iki faturası vardır: memur tarafında denetim bulgusu, işçi tarafında aylık işleyen ceza.
Yapılacaklar: (1) Fotoğrafı çekin: dolu memur kadro sayınız × %3 = borç; mevcut engelli memur sayınız = varlık; fark = kapatılacak açık (aynı hesabı şirketleriniz için m.30'la kurun). (2) Kadro tahsisini yapın: açığa karşılık gelen münhal kadroları (gerekirse unvan değişikliğiyle) engelli istihdamına tahsis edip merkezi yerleştirme taleplerinize ekleyin; yazışmaları dosyalayın, 'talep ettik, yerleştirme olmadı' belgeli savunması ile 'hiç talep etmedik' arasındaki fark, bulgunun tonunu belirler. (3) Çalışma ortamını hazırlayın: atanacak personelin engel durumuna uygun görev tanımı ve erişilebilirlik düzenlemeleri (bina-tuvalet-rampa), erişilebilirlik zaten ayrı bir denetim ailesidir; iki başlığı tek projede birleştirin. (4) İzleme rutini kurun: İK'da altı aylık 'kota raporu' (memur %3 / işçi %4, kurum+şirket konsolide); İŞKUR ceza tahakkuklarını da bu rapora bağlayın. (5) Mevcut personel içindeki sonradan engellilik durumlarını (sağlık kurulu raporlu) kayda alın; kota hesabında sayılırlar ve hakları (nöbet-mesai muafiyetleri) ayrıca gözetilir.
Uygulama önerisi: kotayı 'sosyal vitrin' değil 'bordro disiplini' olarak yönetin: her yıl bütçe hazırlığında tek satır sorun, 'bu yıl kaç engelli kadrosu tahsis ettik, kaç yerleştirme aldık?' Satır boş kaldıkça, memur tarafında denetçi aynı bulguyu kopyalar; işçi tarafında İŞKUR aynı cezayı tahakkuk ettirir, ikisi de, tahsisle başlayan basit bir İK rutininin yokluğuna kesilen faturadır.
Bu sorunun cevabı üyelerimize özeldir
Uzmanlarımızın verdiği cevabın tamamını görüntülemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üyelik ücretsizdir.
