SDS'deki ölüm-evlenme yardımını geçici 16 kurtarır mı?

İki görüş de aynı dosyada karşı karşıya gelmiştir ve sonuç, dönemine göre incelikli okunmalıdır: 2019 hesabına ilişkin emsalde, SDS'ye istinaden ödenen ölüm ve evlenme yardımları Daire'ce tazmine bağlanmış; 2024'te Temyiz Kurulu ise hükmü BOZMUŞTUR, çoğunluğun gerekçesi, ödemelerin 4688 sayılı Kanun'un geçici 16'ncı maddesi kapsamında değerlendirilmesidir. Karşı oy ise çizgiyi sert tutmuştur: 'ölüm-evlenme yardımı, sosyal denge tazminatı kapsamında yapılabilecek ödeme değildir; geçici 16'ya da girmez; 5018 m.71/g anlamında mevzuatta öngörülmeyen ödemedir, tasdik gerekir.'

Kural katmanları, karıştırmadan kurun: (1) Ana kural (bugün ve yarın için): SDS'nin kanuni çerçevesi 375 KHK ek 15 + 4688 m.32'dir: sözleşme, sosyal denge TAZMİNATI adı altında, aylık tavan tutarı aşmayan bir ödemeyi düzenleyebilir, o kadar. Ölüm, evlenme, doğum, bayram, gıda, giyim gibi ayrı sosyal yardım kalemleri ihdas etmek, sözleşmenin konusu dışındadır; bu kalemler memur için ancak 657 ve genel toplu sözleşmede öngörülmüşse (ör. 657'nin kendi ölüm yardımı m.208 rejimi devletçe ödenir) o kanaldan yürür. Yeni imzalayacağınız hiçbir SDS'ye bu kalemleri yazmayın, kreş-SDT içtihat ailesinin değişmez çizgisi budur. (2) Geçiş koruması (dava-dosya savunması): 4688 geçici 16, maddenin yürürlüğünden önce akdedilmiş ve uygulanmakta olan sosyal denge sözleşmelerine dönük bir dönemsel koruma hükmüdür (sözleşme süresince mevcut hükümlerle devam imkanı); Kurul çoğunluğu, sorgulanan dönem ödemelerini bu şemsiyeye sokarak tazmini bozmuştur. Yani elinizde eski döneme ait bir sorgu varsa, geçici 16 savunması ciddi ve emsalli bir dayanaktır, dilekçenize bu bozmayı ekleyin. (3) Sınırına dikkat: koruma, geçici maddenin kapsadığı sözleşme-dönem ile sınırlıdır; süresi dolmuş, yenilenmiş sözleşmelerdeki aynı kalemler için şemsiye kapanır, karşı oyun güçlü kaldığı alan da burasıdır; içtihadın dosya bazında (dönem-sözleşme tarihi) değiştiğini unutmayın (tavan aşımı dosyalarında 2025'te peş peşe tasdikler çıktığını da hatırlayın: koruma, her SDS sorununu kurtarmıyor).

Yapılacaklar: (1) Sorgulanan ödemelerin dönem haritasını çıkarın: hangi sözleşme, imza tarihi, geçici 16'nın yürürlük tarihiyle ilişkisi, savunmanın bel kemiği bu kronolojidir. (2) Savunmaya bu bozma kararını ve aynı ailedeki kardeş bozmaları ekleyin; karşı oyun varlığını bilerek, geçici 16 kapsamına giriş şartlarını (sözleşmenin o tarihte akdedilmiş-uygulanıyor olması) belgeleyin. (3) Güncel SDS'nizi bugün tarayın: içinde tazminat dışında kalem (ölüm-evlenme-doğum-yakacak vb.) varsa ilk yenilemede ayıklayın; geçmişin koruması geleceğin teminatı değildir. (4) Personelin meşru sosyal hakları için doğru kanalı işletin: 657 ve genel toplu sözleşme ne veriyorsa onu, kendi usulünce ödeyin, SDS'ye taşımak, aynı parayı riskli kanaldan ödemektir.

Uygulama önerisi: SDS dosyalarınızda iki ayrı klasör tutun: 'sözleşme ne diyor' ve 'kanun neye izin veriyor.' İkisi çakışıyorsa ödeme güvendedir; çakışmıyorsa üçüncü klasör açılır: 'hangi geçiş hükmü bizi koruyor?', o klasör doluysa savunulursunuz, boşsa karşı oyun cümlesi sizin ilamınıza taşınır.