Şirket işçisinin kıdemi şirket hesabına mı yatırılır?

Doğru değil ve maliyetli, birebir kurgu 2024 tarihli Daire kararına konu olmuştur: bir belediyede 2022 yılında emekli olan 32 şirket işçisinin kıdem tazminatlarının, işçilerin banka hesapları yerine şirketin hesabına yatırılması ve bu yüzden tutarlara %1 KDV eklenmesi; Daire, KDV kadar kamu zararı doğduğunu tespit etmiş, sorumlular itiraz etmeyip tutarı hükümden önce tahsil ettirdiği için dosya 'ilişilecek husus kalmadı' ile kapanmıştır.

Doğru akış (4857 m.112): 696 KHK/375 ek 20 düzenindeki şirket işçileri ile 4734 m.62/e kapsamındaki alt işveren işçilerinin kıdem rejimi m.112'de kurulmuştur: aynı kamu kurumuna ait işyerlerinde geçen süreler birleştirilir ve 1475 m.14'e göre kıdemi hak ederek ayrılan işçinin tazminatı ilgili kamu kurumunca ödenir. Ödemenin tekniği de kararda tarif edilmiştir: işçinin yazılı talebi + harcama talimatı + hizmet cetveli + hesap tablosu esas alınarak DOĞRUDAN İŞÇİNİN BANKA HESABINA yatırılır; iş sözleşmesinin sona erme sebebini gösteren belge (şirketten alınıp) ödemeyi yapan kurumda saklanır. Yani belediye-işçi arasına şirketin kasasını sokmak; hem usule aykırıdır hem de zinciri vergisel olarak zehirler: şirket, kendisine gelen tutarı hizmet bedeli gibi faturalandırınca üzerine %1 KDV biner, işçiye ulaşan para aynı kalır, bütçeden çıkan para KDV kadar artar. O fark, kimseye hizmet karşılığı olmayan saf külfettir ve denetimin zarar hesabı tam o kalemdir (banka promosyonundaki 'yanlış nitelendirme KDV doğurdu' dersinin kıdem yüzü).

İkinci ders, erken kapatmanın gücü: Sorumlular fazla ödeme iddiasına itiraz etmemiş, zarar tutarını muhasebe işlem fişiyle hükümden önce tahsil ettirmiştir; Daire de 'ilişilecek husus kalmadı' demiştir. Reaktif enerji, kamelya, başkan ödeneği-SGDP dosyalarıyla aynı desen: tartışmasız hatayı erken ödemek, faizi ve süreci keser.

Yapılacaklar: (1) Akışı düzeltin: bundan sonraki emeklilik çıkışlarında kıdem, belediye bütçesinden doğrudan işçi IBAN'ına; dosyada m.112 belge seti (yazılı talep, hizmet cetveli, hesap tablosu, fesih sebebi belgesi) eksiksiz olsun. (2) Şirketle rol paylaşımını yazılı kurun: şirket; hizmet cetveli, fesih belgesi ve SGK işlemlerini üretir, para trafiğine girmez; kıdem, şirketin gelir-gider tablosuna hiç uğramaz. (3) Geçmişi tarayın: şirket hesabı üzerinden ödenmiş kıdemlerde faturalanan KDV tutarlarını çıkarın; şirketten iade/düzeltme (KDV beyan düzeltmesi dahil) imkanını mali müşavirle değerlendirin ve kalan farkı erken kapatın. (4) Aynı hijyeni benzer kalemlere uygulayın: ihbar tazminatı, izin ücreti gibi işçi alacaklarında da 'şirket üzerinden dolaştırma' aynı KDV tuzağını üretir; işçi alacağı = işçi hesabı kuralını tüm kalemlere yayın.

Uygulama önerisi: belediye-şirket para trafiğinde tek cümlelik bir filtre kullanın: 'şirkete giden her tutar ya sermayedir ya hizmet bedelidir, işçinin alacağı ikisi de değildir.' Hizmet bedeli KDV doğurur, sermaye usulüne tabidir; işçi alacağını bu iki kalıptan birine sokan her 'pratik çözüm', bütçeye vergi olarak geri döner.