OSB'nin verdiği ruhsatın harcı belediyeye gelir mi?

Yanlış düşünmüşsünüz, ve aynı varsayım 2024 denetiminde bir ilçe belediyesine bulgu olarak yazılmıştır: OSB tüzel kişiliğince firmalara işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği halde, bu ruhsatların harcıyla ilgili belediyeye hiçbir ödemenin yapılmaması (2024 ve önceki yıllar boyunca).

Kanunun kurduğu iş bölümü (4562 m.4): OSB'lerde imar planına göre ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları OSB tarafından verilir ve denetlenir, buraya kadar sezginiz doğru; yetki OSB'dedir. Ama aynı maddenin devamı, mali tarafı ayırır: işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken ruhsata ilişkin HARÇLAR, OSB tarafından TAHSİL EDİLEREK İLGİLİ BELEDİYE HESABINA YATIRILIR. Yani kanun, yetkiyi ve geliri bilinçli olarak ayrıştırmıştır: OSB ruhsatın makamı, belediye harcın alacaklısıdır; OSB burada sizin adınıza tahsilat yapan bir aracıdır, asansör payındaki A tipi kuruluş, elektrik vergisindeki tedarikçi gibi: 'tahsilatı devreden idare, hesabı devredemez' ailesinin bir üyesi daha.

Neden kaçırılıyor: Ruhsat dosyası belediyeye hiç uğramadığı için gelir servisinin radarına da girmiyor; OSB'ler de (bu bulgunun gösterdiği gibi) hatırlatılmadıkça yatırmayabiliyor. Sonuç, klasik gelir mahrumiyeti bulgusudur ve hesaplanabilirliği yüksektir: OSB'nin verdiği ruhsat sayısı × 2464 tarifesindeki işyeri açma izni harcı. Mücavir alanınızdaki OSB'ler için de aynı kural işler, bulgudaki ifade de 'belediye mücavir alanında yer alan OSB'dir.

Yapılacaklar: (1) OSB müdürlüğüne yazı yazın: bugüne kadar verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının dökümünü (firma, tarih, alan bilgisi) isteyin; 4562 m.4'ü hatırlatıp biriken harçların belediye hesabına yatırılmasını talep edin. (2) Tutarı doğrulayın: 2464'teki işyeri açma izni harcı tarifenizle (metrekare esaslı hesap ve meclisce belirlenmiş tutarlar) OSB'nin bildirdiği ruhsatları eşleyin; eksik yatıranlara fark tahakkuku yapın; geçmiş için zamanaşımını gözetin. (3) Süreklilik protokolü kurun: OSB her ruhsat verdiğinde belediyeye bildirim + harcın yatırılması rutini; yıllık mutabakat yazışması (YİKOB katkı payındaki iki taraflı mutabakat modeli). (4) Diğer 'dışarıda verilen ruhsat' kanallarını da tarayın: serbest bölge, teknopark gibi özel rejimli alanlar varsa, her birinin kendi kanunundaki harç-gelir paylaşım hükmünü çıkarın, rejim özel olsa da gelir hükmü çoğunlukla belediyeyi işaret eder.

Uygulama önerisi: gelir envanterinize 'başkasının tahsil ettiği bizim gelirlerimiz' diye ayrı bir sayfa açın: OSB ruhsat harcı, asansör kontrol payı, elektrik-havagazı vergisi, paylı tahsilatlar... Her satırda üç soru: kim tahsil ediyor, hangi takvimle bize geçmeli, son mutabakat ne zaman? Bu sayfası olmayan idarede o gelirler yalnızca kanun metninde yaşar; bulgunun özeti de zaten budur.