Elektrik tüketim vergisini beyan etmeyen tedarikçiye ne yapılır?

Aynen gördüğü gibi yazar, 2024 denetiminde birden çok belediyeye çıkan bulgu budur: belediye sınırlarında elektrik tedarik eden firmalardan bazılarının bazı aylara ait beyannamelerini vermediği, belediyenin ise 'hangi tedarikçinin ne tahsil ettiğine dair bilgisi ve bunu takip edecek bir mekanizması' bulunmadığı tespit edilmiştir. Raporun en öğretici cümlesi de şudur: beyan edilip yatırılmayan vergi, 'tedarikçi firmanın üzerinde kalmaktadır', yani vatandaşın faturasında ödediği vergi, belediyeye ulaşmayıp şirkette birikmektedir.

Verginin mimarisi (2464 m.34-39): (1) Konu: belediye sınırları ve mücavir alanda elektrik ve havagazı tüketimi (m.34). (2) Mükellef: tüketici; SORUMLU: tedarik eden/dağıtan kuruluş (m.35), şirket, faturada vergiyi tahsil edip belediyeye yatıran aracıdır. (3) Beyan-ödeme: tahsil edilen vergi, tahsilatı izleyen ayın 20'si akşamına kadar beyannameyle bildirilir ve aynı sürede ödenir (m.39). Nispetler m.38'dedir (mesken-ticarethane ve sanayi ayrımıyla). (4) m.98 köprüsüyle VUK-6183 devrededir: beyan vermeyen sorumluya tarhiyat, ziyaı cezası ve 6183 takibi mümkündür.

Serbest piyasa gerçeği ve çözümü: Tek şirketli dönemin 'nasılsa gelir' konforu bitti; bugün mükellef kitleniz görevli dağıtım şirketi + tüm tedarik lisanslı firmalardır ve firma sayısı ilden ile değişir. Takip mekanizması üç veriyle kurulur: (a) EPDK lisans kayıtları, bölgenizde tedarik lisansı olan şirketlerin listesi kamuya açıktır; bu liste sizin 'beyan vermesi beklenenler' kütüğünüzdür. (b) Görevli dağıtım şirketi verisi, dağıtım şirketi, bölgedeki tüm tüketimin (hangi tedarikçinin portföyünde ne kadar çekiş olduğunun) verisini tutar; yazıyla dönemsel tüketim dökümü isteyin; tedarikçi beyanlarını bu dökümle çaprazlayın. (c) Aylık beyan matrisi, firma × ay tablosu; boş hücre otomatik sorgu yazısı üretir (haberleşme vergisindeki 120 tahakkuk disipliniyle aynı mantık: beklenen beyanın gelmemesi de bir olaydır ve kayıt-sinyal üretmelidir).

Yapılacaklar: (1) Mükellef sicilini kurun: EPDK listesinden bölgenizde satışı olan tedarikçileri tespit edip her birine mükellefiyet kaydı açın; adres-muhatap bilgilerini yazışmayla teyit edin. (2) Boş ayları sorgulayın: son beş yılın beyan matrisini çıkarın; beyansız dönemler için bilgi isteme → tarhiyat → ceza-faiz → 6183 zinciri kurun (dağıtım şirketi tüketim verisi, re'sen tarhiyatın matrah dayanağıdır). (3) Görevli dağıtım şirketiyle protokol-rutin kurun: dönemsel veri paylaşımı; büyük sanayi aboneleri ve OSB sınır meselelerinde (sınırlarınız içindeki tüketim) özel dikkat. (4) Beyanların matrah kontrolünü örneklemle yapın: nispet doğru mu (sanayi %1 - mesken/diğer ayrımı), muafiyet iddiaları dayanaklı mı?

Uygulama önerisi: beyana dayalı gelirlerinizin tümü için tek slogan artık dosyanızda üç bulguyla sabit (yangın sigortası, haberleşme, elektrik): 'beyan, beklenenler listesi olmadan denetlenemez.' Kimden beyan beklediğinizi bilmiyorsanız; gelmeyen beyan, yokluğuyla bile görünmez, listeyi kurduğunuz gün, boşluklar kendi kendini ihbar eder.