İzin yazısına cevap gelmeden başkana konut kiralanabilir mi?

Şart, ve tam bu kurgu (izin yazısı yazılmış, cevap gelmemiş, konut kiralanıp başkana tahsis edilmiş) emsal dosyada tazminle sonuçlanmış; hüküm 2023'te Temyiz Kurulunca oybirliğiyle TASDİK edilmiştir: mevzuatın öngördüğü izinler ALINMADAN konut kiralanarak belediye başkanına tahsis edilmesi kamu zararıdır, sorumluluğa harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisiyle birlikte üst yönetici de dahil edilmiştir.

Savunmanın anatomisi, hepsi denenmiş, hiçbiri tutmamış: Sorumlular; başkanın kullanabileceği taşınmaz bulunmadığını, Özel Kalemin talebi üzerine 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu gereği izin için İçişleri Bakanlığına (Kaymakamlık eliyle) yazı yazıldığını, olumsuz cevap gelmediğini, önceki başkan döneminde de benzer yazışmalar olduğunu ve kiralamanın 4734 m.22-e ile usulünce yapıldığını anlatmıştır. Kurulun cevabındaki mantık üç cümleye iner: (1) 2946 sayılı Kanun belediyeleri açıkça kapsar; kiralama yoluyla konut edinme izne bağlıdır. (2) İzin, talep edilmiş olmakla değil, VERİLMİŞ olmakla hukuka girer, idare hukukunda sessizlik, lehte işlemlerde onay üretmez; 'olumsuz cevap gelmedi' cümlesi, 'olumlu cevap geldi' cümlesinin yerine geçmez. (3) Kiralama ihalesinin (22-e) usulüne uygunluğu, kiralamanın ön şartı olan izni ikame etmez, usulüne uygun yürütülen bir işlem, dayanağı eksikse yine usulsüzdür (ihale yapılmış olması, alım ihtiyacının/dayanağının hukukiliğini kanıtlamaz ilkesinin konut yüzü).

Sorumluluk halkası geniş: Tasdik edilen hükümde üst yöneticinin de sorumlu tutulması dikkat çekicidir, konut tahsisi gibi doğrudan makama dönük işlerde 'başkan yararlanan, memur imzalayan' ayrışması korumaz; talebi başlatan, oluru veren ve ödemeyi gerçekleştiren zincirin tamamı hesaba katılır. (Aynı içtihat ailesinin 2019 tarihli bir dosyasında tasdik oyçokluğuyla çıkmış, karşı oy 'zarar yok, disiplin yeter' demişti, çizgi o günden bu yana sertleşerek oybirliğine oturmuştur.)

Yapılacaklar: (1) Kiralamayı izin belgesi elinize ulaşana kadar başlatmayın; aciliyet gerekçesi denetimde dinlenmez, çünkü aciliyeti yaratan şey ihtiyacın kendisi değil, sürecin geç başlatılmasıdır, izni erken isteyin, cevabı takip edin (telefon-yazı ile tekit, sonuç alamıyorsanız valilik üzerinden izleme). (2) Cevap gecikiyorsa ara çözümleri hukukun içinde arayın: başkanın konut gideri kendi maaşından karşılanır (kamu bütçesinden konut, ancak izinli kiralama veya mevcut kamu konutu tahsisiyle olur); mevcut belediye taşınmazlarından biri Kamu Konutları Yönetmeliği usulüyle görev tahsisli konuta dönüştürülebilir mi, inceleyin. (3) İzin gelmeden ödeme yapılmışsa durdurun; yapılan ödemeler için hukuk görüşü alın. (4) Yazışma dosyasını eksiksiz tutun: talep, tekit, cevap, ama bilin ki bu dosya özenli tutulsa bile, izin gelmeden yapılan kiralamayı kurtarmaz; yalnızca kusur derecelendirmesinde konuşur.

Uygulama önerisi: izne bağlı tüm işlemler için (konut kiralama, kadro, borçlanma, tahsis) tek cümlelik bir büro kuralı koyun: 'İzin, giden evrak numarası değil, gelen evrak numarasıdır.' Giden yazıyla iş başlatan her birim, o işin faturasını kendi imzasına yazdırmayı göze almış demektir.