Meclis üyesi başkan yardımcısına sosyal denge ödenir mi?

Yeterli değil, bu kurgu, 2025 tarihli Temyiz Kurulu kararıyla onanan bir tazmin hükmüne konu olmuştur: meclis üyeleri arasından görevlendirilen başkan yardımcıları, SDT'nin öznesi olamaz; sözleşmeye hüküm koymak da bunu değiştirmez.

Hukuki çerçeve: (1) 375 sayılı KHK Ek m.15: sosyal denge tazminatı; belediyelerin 'kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen KAMU GÖREVLİLERİNE' ödenebilir. Tanım, ödemenin kapısını çizer: memurlar ve sözleşmeli personel, yani statü hukukuna tabi çalışanlar. (2) Meclis üyeleri arasından görevlendirilen başkan yardımcıları ise seçilmişlik statüsünü korur: bunlar belediyenin kadro/pozisyonunda istihdam edilen kamu görevlisi değildir; mali hakları 5393'te özel olarak düzenlenmiştir (m.49 uyarınca başkan ödeneğine oranlanan görev ödeneği alırlar). Kanun koyucu, bu kişilerin gelirini kendi maddesiyle belirlemişken; SDT sözleşmesine hüküm eklemek, sözleşmeyle statü yaratmak anlamına gelir, 4688 m.32'nin sözleşmeye verdiği tek yetki ise tutar belirlemektir, kapsam genişletmek değil.

Karardaki olay: Sosyal denge sözleşmesine hüküm konulmak suretiyle, meclis üyelerinden görevlendirilen başkan yardımcılarına SDT ödenmiş; Daire, tutarın tazminine hükmetmiş (dikkat: hükümde tek başına üst yönetici sorumlu tutulmuştur, sözleşmeyi imzalayan ve uygulamayı yöneten sıfatıyla), Temyiz Kurulu hükmü onamıştır. 'Fiilen tam gün çalışıyor' savunmasının cevabı da statü hukukundadır: fiili mesai, statü değiştirmez; seçilmişin emeğinin karşılığı, kanunun ona tanıdığı ödenektir.

Genel ders: SDT bordronuzun kapsam denetimi iki soruyla yapılır, 'bu kişi belediyenin kadro/pozisyonunda istihdam edilen bir kamu görevlisi mi?' ve 'tutar tavanın içinde mi?' Meclis üyesi yardımcılar, başkan danışmanı statüsündeki bazı görevlendirmeler ve şirket personeli ilk soruda elenir; sözleşme metnine eklenen hiçbir madde bu elemeyi tersine çeviremez.

Yapılacaklar: (1) SDT ödeme listenizi statü bazında tarayın; meclis üyesi yardımcılara yapılan ödemeleri derhal durdurun. (2) Sözleşmenizdeki kapsam genişleten hükmü ilk revizyonda çıkarın, hüküm durdukça her ödeme dönemi yeni bir zarar dilimi üretir. (3) Geçmiş ödemeler için tutar hesabı ve tahsil/tasfiye planını hukuk görüşüyle kurun; kararın gösterdiği gibi sorumluluk, sözleşmeyi kuran iradeye (üst yönetici) kadar gider.

Uygulama önerisi: bu karar, SDT denetimlerinin üçlü tarama setini tamamlar, konu dışı hükümler / tavan aşımı / kapsam dışı kişiler. Sözleşme taslağınızı her dönem bu üç başlıkla okutun; üçünden birine takılan her madde, üç aşamalı yargı pratiğinde artık istikrarla tazmin üretmektedir.