Hizmet aracının izinde şahsi kullanımı hangi zararı doğurur?
6 yıl önce 2.512 görüntülenme Taşınır ve Taşınmaz Mal Yönetimi Cevaplandı
Soru
Hocam merhaba. Bazı personelimiz, kiralık hizmet araçlarını mesai dışında ve hatta yıllık izinlerinde memleketlerine götürüp kullanıyor; 'araç zaten kiralanmış, boş duracağına kullanılsın' bakışı yaygın. Denetim bu pratiği nasıl nitelendiriyor?
Nitelendirme serttir: bu pratik, 2020 tarihli Sayıştay Daire kararında kamu zararı olarak hesaplanmıştır, hem izin süresince ödenen günlük kira bedelleri hem şahsi kullanımın yakıt giderleri yönünden.
Hukuki çerçeve: (1) 657 m.16: devlet memurları; görevleriyle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri yetki verilen mahaller dışına çıkaramaz, HUSUSİ İŞLERİNDE KULLANAMAZ, yasak kanun düzeyindedir; 'amir göz yumdu' esnekliği yoktur. (2) 5018 m.71: kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt-kusur-ihmalinden kaynaklanan mevzuata aykırı işlem ve eylemlerle kamu kaynağında eksilmeye yol açılmasıdır; (g) bendi, mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, buradaki ölçüttür. (3) Taşıtların kullanım düzeni (237 sayılı Kanun rejimi) da aynı yöndedir: taşıt, görev emrine bağlı ve hizmet için kullanılır.
Karardaki olay ve hesap mantığı: Personel; hizmet araçlarıyla görev emri olmaksızın mesai dışında il dışına çıkmış, araçları yıllık izinlerinde tamamen şahsi kullanımına almıştır. Araçlar ihale kapsamında günlük kira bedeliyle kiralandığından, Daire zarar hesabını çarpıcı bir mantıkla kurmuştur: izin süresince araç belediyenin tasarrufunda olmadığı halde günlük kira bedelleri bütçeden ödenmiştir → bu günlerin kira bedeli yersiz ödemedir; şahsi seyahatlerin yakıt giderleri de aynı şekilde kamu zararıdır. Yani 'araç boş duracağına kullanılsın' savunması tam tersine döner: araç şahsi kullanımda olduğu her gün, belediye o gün için kiracıya para ödeyen ama hizmet alamayan taraftır.
Kurulacak düzen: (1) Görev emri disiplini, her araç hareketi (özellikle mesai dışı ve il dışı) yazılı görev emrine bağlansın; emirsiz çıkış, araç takip sisteminde ihlal olarak raporlansın. (2) Araç takip verisi, GPS kayıtları aylık olarak izin-mesai verileriyle çaprazlansın: izinli personelin üzerinde görünen araç, hafta sonu il dışı hareketler, gece kullanımları otomatik istisna raporuna düşsün. (3) Teslim düzeni, izne ayrılan personel, zimmetindeki aracı ve yakıt kartını birime teslim etsin; teslim tutanağı izin onayının ekine bağlansın. (4) Tespit halinde, şahsi kullanım günlerinin kira payı + yakıt bedeli kusurluya rücu edilsin; rücu edilmeyen her vaka, zararı kullanandan harcama zincirine taşır.
Uygulama önerisi: bu bulgu türünün delili çoğu zaman idarenin kendi elindedir, HGS/OGS geçişleri, yakıt kartı ekstreleri ve GPS kayıtları, denetçiye hazır bir güzergah haritası sunar. Aynı kayıtları ayda bir kendiniz okursanız; hem kamu zararını doğmadan kesersiniz hem 'kurumsal göz yumma' görüntüsünün sorumluluğa dönüşmesini önlersiniz.
Bu sorunun cevabı üyelerimize özeldir
Uzmanlarımızın verdiği cevabın tamamını görüntülemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üyelik ücretsizdir.