Belediye başkanı için konut kiralanıp bütçeden ödenebilir mi?
7 yıl önce 2.610 görüntülenme Genel İdare, Meclis ve Encümen Cevaplandı
Soru
Hocam merhaba. Başkanımız için belediye bütçesinden eşyalı bir konut kiralanması gündemde; 'başkanın temsil görevi var, lojman sayılır' deniyor. Bu tür kiralamaların hukuki çerçevesi ve denetim yargısındaki karşılığı ne?
Çerçeve sanılandan çok dardır ve emsal olay tazminle bitmiştir: Temyiz Kurulunun 2019'da onadığı kararda, izin prosedürü işletilmeden başkan için kiralanan eşyalı konutun kira bedelleri kamu zararı sayılmıştır.
Hukuki çerçeve (Kamu Konutları Yönetmeliği ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu rejimi). Kamu kurumları, personeline konut tahsisini ancak bu rejim içinde yapabilir; kiralama yoluyla konut edinilmesi ise serbest bir bütçe tasarrufu değildir, dönemin mevzuatında bağlı/ilgili bakanlığın teklifi + Maliye Bakanlığının uygun görüşü + Başbakanlık izni zincirine bağlanmıştı (bugünkü karşılığı, Cumhurbaşkanlığı düzenlemelerindeki izin mekanizmasıdır; işlem tarihindeki yürürlükteki prosedür esas alınır). İzin zinciri tamamlanmadan yapılan kiralama, konut rejiminin dışında kalır ve ödenen kiralar dayanaksız harcamadır.
Karardaki olay: Belediye başkanı için, gerekli izin alınmadan eşyalı konut kiralanmış ve bedeli bütçeden ödenmiştir. Daire önce konuyu hüküm dışı bırakıp izin durumunun ve sorumluların (kira sözleşmesini imzalayan görevli dahil) tespiti için ek rapor istetmiş; ek ilamla tazmine hükmedilmiş, Temyiz Kurulu hükmü tasdik etmiştir. Sorumlulardan birinin savunmaları da tanıdıktır ve dinlenmemiştir: 'işlemin başlatıldığı dönemde görevli değildim' ve 'üst amirlerin talimatıyla devam ettirdim' (→ talimat, mevzuata aykırı ödemenin dayanağı olamaz; devraldığınız aykırı işlemi sürdürmek, sorumluluğu devralmaktır); 'iptal yetkim yoktu' (→ ödeme sürecindeki imza, yetkisizlik iddiasıyla korunmaz).
Çıkarılacak kurallar: (1) Başkan dahil hiç kimse için 'temsil gereği' gerekçesiyle serbest konut kiralaması yapılamaz; konut ihtiyacı ancak kamu konutu rejiminin (tahsis türleri, izinli kiralama prosedürü) içinde karşılanır. (2) Konut tahsis edilse bile rejimin ikinci ayağı unutulmamalıdır: kira/kullanım bedeli kesintisi, mevzuattaki aylık bedellerin tahsil edilmemesi, ayrı bir kamu zararı kalemidir; 'eşyalı' nitelik de ek maliyetiyle ayrıca sorgulanır. (3) Devralınan riskli uygulamalarda doğru refleks 'talimatla devam' değil; işlemi yazılı görüşe bağlayıp durdurmak/izin zincirini tamamlatmaktır.
Uygulama önerisi: bütçenizden düzenli kira ödenen tüm konut nitelikli taşınmazları listeleyin; her biri için iki soru sorun, 'tahsisin/kiralamanın izin dayanağı ne?' ve 'oturan, mevzuattaki kira bedelini ödüyor mu?' İki sorudan birinin cevabı boşsa, o satır gelecek denetimin tazmin adayıdır; düzeltmenin maliyeti, üç aşamalı yargı sürecinin faiziyle kıyaslanamayacak kadar küçüktür.
Bu sorunun cevabı üyelerimize özeldir
Uzmanlarımızın verdiği cevabın tamamını görüntülemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üyelik ücretsizdir.