Hazine asgari ücret desteği hakedişten mahsup edilmezse ne olur?

İçtihat yerleşmiştir ve olayınızın aynısı üç aşamadan geçmiştir: Daire tazmin, Temyiz Kurulu tasdik (2024), harcama yetkilisinin karar düzeltme talebi ret (2026). Kural tek cümledir: yüklenicinin Hazineden aldığı asgari ücret desteği, hakedişlerden MAHSUP edilir; edilmezse aradaki tutar kamu zararıdır.

Mantık: Asgari ücret desteği, ilgili yıl kanunlarıyla, işverenlerin işçilik maliyetini düşürmek için Hazineden karşılanan bir destektir ve SGK prim tahakkuklarından indirilir. Personel çalıştırılmasına dayalı kamu işlerinde işçilik maliyeti, sözleşme fiyatının hesap tabanıdır; yüklenici desteği aldığında fiili maliyeti düşer, sözleşme bedeli aynen ödenirse, destek tutarı yüklenicinin cebinde çifte kazanca dönüşür: bir kez Hazineden, bir kez idareden. Bu yüzden ilgili düzenlemeler ve yerleşik uygulama, destekten yararlanılan dönemlerde destek tutarının hakedişlerden kesilmesini gerektirir.

Karardaki olay: Güvenlik-koruma hizmeti alımında yüklenici destekten yararlanmış; hakedişlerden mahsup eksik yapılmıştır. Daire; mevzuata uygun kesilen kısım ile sonradan muhasebe işlem fişiyle mahsuben tahsil edilen kısım için 'ilişilecek husus yok' demiş (yine aynı ders: kendiliğinden tahsil, dosyayı kapatır), kalan tutarı sorumlulardan tazmine hükmetmiştir. Harcama yetkilisinin karar düzeltme savunmaları da öğreticidir ve reddedilmiştir: 'konu mahkemede, bilirkişi lehimize' (→ belirsiz yargı süreci, Sayıştayın tahsil hükmünü durdurmaz); 'asıl sorumlu, eksik mahsup yapan muhasebe birimi' (→ sorumluluğu birime atmak, harcama yetkilisini zincirden çıkarmaz, ödeme emrine imza atan herkes, ödemenin doğruluğunu aramakla yükümlüdür).

Kurulacak düzen: (1) Personel çalıştırmaya dayalı her sözleşme için, destekten yararlanma dönemlerini SGK tahakkuk verileriyle izleyin; yükleniciden dönem bazında destek tutarı bildirimini hakediş ekinde isteyin. (2) Hakediş hesap cetveline standart bir satır ekleyin: 'Hazine asgari ücret desteği mahsubu (−)'; satır boşsa ön mali kontrol dosyayı iade etsin. (3) Geçmiş dönemleri tarayın: destek dönemlerinde mahsupsuz ödenen hakedişleri tespit edip mahsuben/rücuen tahsili hemen başlatın, karardaki gibi, tahsil edilen her lira 'ilişilecek husus'u kapatır. (4) Devam eden ihtilaflar varsa mahkeme sürecini tahsil çabasının yerine değil yanına koyun.

Uygulama önerisi: bu mahsup, asgari ücret desteğinin çıktığı yıllardan beri denetimlerin standart tarama kalemidir ve hesabı mekaniktir (desteklenen gün × kişi × destek tutarı). Denetçiden önce kendi tablonuzu kurmak; hem kamu zararını küçültür hem 'idare takip ediyor' savunmasını belgeye dönüştürür.