Sosyal denge tazminatında mutlak tavan hangi tutar?

Mutlak tavan bellidir: en yüksek devlet memuru aylığı, ve bu tavanı aşan ödemeler, Sayıştay yargısının üç aşamasından da (Daire tazmini → Temyiz tasdiki → 2020'de karar düzeltme reddi) geçmiş kesin bir içtihatla kamu zararı sayılmaktadır.

Hukuki çerçeve: (1) 375 sayılı KHK Ek m.15: belediye ve bağlı kuruluş personeline sosyal denge tazminatı ödenebilir; ödenecek aylık tutar, en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) belirli oranını, genel toplu sözleşmelerle somutlaşan tavanı, geçemez; mutlak üst referans, en yüksek devlet memuru aylığıdır. (2) 4688 m.32: yerel sözleşme, yalnızca bu çerçevedeki tutarı belirlemek için yapılır. (3) 4688 geçici m.14, dar istisna: 15.03.2012'den önce imzalanmış sözleşme/toplu sözleşme düzenlemeleri için, iki şartın birlikte sağlanması halinde sınırlı bir koruma öngörülmüştür (sözleşmenin o tarihten önce akdedilmiş olması ve ödemelerin istisna hükmündeki koşulları taşıması). İstisna daraltıcı yorumlanır: süresi biten eski sözleşmenin 'ruhu', yeni dönem ödemelerine tavan muafiyeti taşımaz.

Karardaki olay: Vekaleten görevlendirilen müdürlere, üst limit olan en yüksek devlet memuru aylığını aşacak tutarlarda SDT ödenmiş; Daire tazmine hükmetmiş, Temyiz Kurulu tasdik etmiş; sorumluların 'geçici 14'ün iki şartını da sağlıyoruz' (eski tarihli sözleşme + tutar şartı, bordro delilleriyle) eksenli karar düzeltme başvurusu da reddedilmiştir. İki mesaj çıkar: (a) vekaleten yürütülen görev, unvana bağlı yüksek SDT'nin dayanağı olarak kullanılamayacağı gibi, hiçbir unvan mutlak tavanın üstüne çıkamaz; (b) geçici 14 savunması, ancak şartların belgeyle ve dönemiyle birebir örtüştüğü dar durumlarda dinlenir, hesap ve tarih tartışmalı olduğunda sorumluluk kalkmaz.

Yapılacaklar: (1) SDT bordronuzu unvan bazında tavan testine sokun: her kişinin aylık SDT'si ≤ yürürlükteki genel toplu sözleşme tavanı (ve mutlak referans olan en yüksek devlet memuru aylığı çerçevesi) mi? Aşan satırları derhal tavana çekin. (2) Sözleşmenizde unvanlara göre farklılaşan tutarlar varsa, en yüksek dilimlerin tavan hesabını yazılı olarak dosyalayın. (3) 'Eski sözleşme istisnası' iddianız varsa; sözleşme aslı, imza tarihi ve dönem bordrolarıyla şartların ikisini de kanıtlayan bir dosya hazırlayın, kanıtlanamayan istisna, üç aşamalı yargı yolculuğunun bileti olur. (4) Geçmiş aşımlar için tutarı hesaplayıp hukuk görüşüyle tahsil/tasfiye planı kurun; kendiliğinden düzeltme, sorumluluk tablosunu hafifletir.

Uygulama önerisi: SDT'yi her yıl iki satırlık bir kontrole bağlayın, 'yürürlükteki tavan tutarı: ___; bordrodaki en yüksek SDT: ___'. İkinci sayı birinciyi geçiyorsa, sözleşme metni ne derse desin ödeme hukuka aykırıdır; tavan, müzakere edilebilir bir madde değil, kanunla çizilmiş bir çizgidir.