Norm kadroda olmayan unvanla personel çalıştırılabilir mi?

Ciddi, çünkü mesele bir cetvel formalitesi değil, memur istihdamının anayasal-yasal temelidir: kadro yoksa, o unvanla istihdam ve o unvana bağlı ödemeler dayanaksız kalır.

Mevzuat zinciri: (1) 657 sayılı Kanun m.3-4: sınıflandırma, kariyer ve liyakat temel ilkelerdir; asli ve sürekli kamu hizmetleri memurlar eliyle görülür. m.33: "kadrosuz memur çalıştırılamaz", kural bu kadar yalındır; unvan, ancak ihdas edilmiş bir kadroya atanmakla kullanılabilir. (2) 5393 m.18/l: norm kadro çerçevesinde kadroların ihdası, iptali ve değiştirilmesi belediye meclisinin yetkisindedir. m.48: belediye teşkilatı norm kadroya uygun kurulur; birimlerin kurulması-kaldırılması-birleştirilmesi meclis kararıyla olur. m.49: norm kadro ilke ve standartları merkezi yönetmelikle (Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik) belirlenir; belediye, kendi grubu için öngörülen kadro havuzunun içinde kalır.

Denetimdeki görünüm (2023 yılı bulgusu, bir ilçe belediyesi): Norm kadro çalışma cetvelinde "müdür" kadrosu bulunmadığı halde müdür unvanıyla personel istihdam edildiği tespit edilmiştir. Bu tablo üç ayrı soruna açılır: (a) istihdamın kendisi m.33'e aykırıdır; (b) unvana bağlı mali haklar (makam/görev tazminatları, ek ödeme farkları) kadro dayanağı olmadan ödendiğinde kamu zararı tartışması doğar; (c) o "müdürün" imzaladığı işlemler (harcama yetkisi, onaylar) yetki yönünden sorgulanabilir hale gelir.

Düzeltme yolu iki yönde işler: (1) Kadroyu kurmak, birim gerçekten gerekliyse: norm kadro yönetmeliğindeki grup cetvelinizde bu müdürlük tanımlı mı bakın; tanımlıysa meclis kararıyla kadro ihdası (ve gerekiyorsa m.48'e göre birim kurulması) yapın, ardından usulüne uygun atama/görevlendirme ile durumu hukuka bağlayın. Grubunuzun cetvelinde bu unvan hiç yoksa, o birimi mevcut meşru müdürlüklerden birine bağlamak gerekir. (2) Fiili durumu tasfiye etmek, kadro kurulamıyorsa, personelin unvan kullanımına ve unvana bağlı ödemelere son verilir; geçmiş ödemeler yönünden hukuk görüşüyle değerlendirme yapılır.

Uygulama önerisi: yılda bir, üç belgeyi yan yana koyan bir uyum taraması yapın, norm kadro cetveli ↔ meclis ihdas kararları ↔ fiilen kullanılan unvan listesi (maaş bordrosundan). Üçünün eşleşmediği her satır ya bir ihdas kararı eksiğidir ya bu bulgunun ta kendisi; taramayı İK'nın yıllık rutinine koymak, denetçinin aynı taramayı sizden önce yapmasını önler.