Sezonluk stant ve yerler "işgaliye sözleşmesiyle" kiralanabilir mi?

Olur, çünkü "işgaliye sözleşmesi" diye bir kurum mevzuatta yoktur; yaptığınız şey hukuken ihalesiz kiralamadır ve Sayıştay bunu doğrudan 2886'ya aykırılık olarak bulgulamaktadır.

Mevzuat: (1) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m.1 (kapsam): belediyelerin kira işleri dahil alım, satım, hizmet, yapım, trampa ve sınırlı ayni hak tesisi işleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür, belediye taşınmazının bir bedel karşılığında süreli kullandırılması kiradır ve ihale gerektirir; sözleşmeye "işgaliye" adı vermek niteliği değiştirmez. (2) m.64: kiralarda süre kural olarak on yılı geçemez (turistik tesis ve enerji yatırımları gibi istisnalar ayrık), sezonluk kullandırmalar bu sınırın rahatça içindedir, yani "kısa süreli olduğu için ihale gerekmez" savunmasının dayanağı yoktur; kısa süreli kira da ihaleyle verilir. (3) m.75: gerçek işgal durumunda uygulanacak rejim ecrimisil + tahliyedir, işgal edilen taşınmaz, idarenin talebi üzerine mülki amirce en geç 15 gün içinde tahliye ettirilir. Görüldüğü gibi mevzuat iki temiz yol tanır: rızai kullandırma → ihaleli kira; rızasız kullanım → ecrimisil + tahliye. "İşgaliye sözleşmesi", ikisinin arasında kalan ve ikisinin de güvencelerinden yoksun bir melez üretir: rekabet yok (bedel piyasada test edilmemiş), süreklilik kazanan kullanıcıda fiili hak beklentisi var, işgal harcı tarifesinden alınan bedel çoğu zaman gerçek kira değerinin altında.

Denetimdeki görünüm (2018 yılı bulgusu, bir ilçe belediyesi): Belediye stantlarının ihalesiz "işgaliye sözleşmesiyle" kiraya verildiği bulgulanmış; idare bulguya iştirak ederek uygulamaya son verip stant kiralaması için 2886'ya göre ihaleye çıkmıştır, sonraki denetimlerde konunun izleneceği de nota geçmiştir.

Doğru kurgu: (1) Sezonluk stantları, her sezon öncesi 2886 kapsamında (genellikle açık teklif/pazarlıkla, şartnameli) kiraya verin, sezonluk süre, şartnameye yazılır. (2) Bedeli, işgal harcı tarifesinden değil rayiç kira takdiri + ihale rekabetinden alın; işgal harcı yalnızca kanundaki hallere (pazar-yol üzerindeki geçici işgaller) uygulanır. (3) Sözleşmesi olmadan kullanılan yerlerde m.75'i işletin: ecrimisil tahakkuku + tahliye; ecrimisili sürekli kullandırma aracı yapmayın.

Uygulama önerisi: taşınmaz kullandırmalarınızın tam listesini çıkarıp her satıra tek soru sorun, "bu kullanımın dayanağı ihaleli bir sözleşme mi?" Cevabı hayır olan her satır; ya ihale takvimine ya ecrimisil-tahliye sürecine bağlanmalıdır. Bu liste, denetim öncesi kendi bulgu taramanızdır.