İtirazen şikayet başvurusunda en pahalı usul hataları neler?

İstatistik acımasızdır: başvuru-usul alanında dosyaların yaklaşık beşte üçü esasa hiç girilmeden reddedilir, süre %39,7, şekil %23,3, görev %14,8. Esas ne kadar güçlü olursa olsun, usul engeli aşılmadıkça sonuç değişmez. Kritik kurallar şunlar:

1) Yol iki aşamalıdır ve sıra emredicidir (Kanun m.54-56; İYBHY m.4). Önce idareye şikayet, sonra Kuruma itirazen şikayet. Bu yol, dava öncesi tüketilmesi zorunlu idari başvurudur; idareye başvurmadan doğrudan Kuruma gidilen dosya esastan incelenmez (2022/UY.I-390, 2026/UH.I-1007, 2026/UH.I-140 sayılı kararlar).

2) En pahalı hata: şikayette yazmayan iddia (kabul %0). İdarenin kararında belirtilen hususlar hariç, şikayet dilekçesinde ileri sürülmeyen bir husus itirazen şikayete konu edilemez (Kanun m.54; İYBHY m.8/10). Kurulun formülü nettir ve bu iddia türünde kabul oranı %0'dır, incelenen 55 iddianın hiçbirinde başvurucu haklı bulunmamıştır (2026/UH.I-1007, 2026/UH.I-140, 2026/UH.I-838, 2026/UH.II-1140). İdareye verdiğiniz dilekçe, Kuruma taşımayı düşündüğünüz bütün iddiaları içermelidir; "idarede kısa tutalım, asıl argümanı Kurula saklayalım" stratejisi kategorik olarak kaybettirir.

3) Cevapsızlık süreyi durdurmaz (İYBHY m.4/3, m.7). İtirazen şikayet; idarenin kararının uygun bulunmaması veya süresinde karar alınmaması halinde yapılır. İdare karar vermezse süre, karar verme süresinin bitimini izleyen günden başlar, idarenin cevabını süresiz bekleyemezsiniz ve geç gelen cevap süreyi yeniden başlatmaz; bu, sık düşülen bir yanılgıdır (2026/UH.II-419, 2026/UH.I-1703).

4) Hitap ve merci (İYBHY m.8). Şikayet idareye, itirazen şikayet Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçeyle yapılır; merci hatası her zaman giderilemez ve süre riski doğurur.

Madalyonun öbür yüzü de bilinmelidir, bazı usul iddiaları çarpıcı biçimde yüksek oranda kabul edilir: ihalenin iptali kararına karşı başvuru %49, başvuru bedeli %46, iptal gerekçesinin yetersizliği %46, eşit muamele incelemesi %40, kesinleşen kararın gerekçesiz bildirilmesi %39. Yani usul alanı hem en büyük tuzak hem en verimli silahtır.

Uygulama önerisi: her ihale itirazı için bir usul kontrol sayfası doldurun, işlemi öğrenme tarihi ve belgesi; şikayet son günü (10 gün / pazarlıkta 5 gün); dilekçedeki iddia listesinin "Kurul'a taşınacaklar" listesiyle birebir aynı olduğu teyidi; idarenin karar süresi ve itirazen şikayet son günü. Bu sayfa dosyanın kapağı olsun; esas argümanlar ancak bu kapıdan geçerse okunur.