Sözleşmeye davet süreci nasıl işler, imzalamamanın bedeli ne?

Süreç üç halkadan oluşur; her birinin yaptırımı ayrıdır.

1) Davet ve süreler (Kanun m.42, m.44). Kesinleşen ihale kararının bildirilmesini ve şikayet sürelerinin geçmesini izleyen süre içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir; davet yazısında gerekli belgeler ve süre gösterilir. Süreler tamamlanmadan davet edilmesi veya sözleşmenin erken imzalanması, isteklilerin başvuru hakkını ortadan kaldırmasa da usul aykırılığı oluşturur (2021/UM.I-2044, 2023/UY.II-307, 2019/UY.I-297, 2022/UY.I-212 sayılı kararlar, bu alt konudaki iddiaların kabul oranı %28 ile yüksektir). Davet yazısının tebliğ tarihi, izleyen bütün sürelerin başlangıcıdır; tebliği belgeleyin.

2) Sözleşme öncesi belgeler (Kanun m.10, m.42-44). İmza öncesinde istekliden; kesin teminat (ihale bedelinin %6'sı, teklif bedeli veya yaklaşık maliyet üzerinden değil, ihale bedeli üzerinden), vergi ve SGK prim borcu bulunmadığına ilişkin belgeler ve 10'uncu maddenin dördüncü fıkrası kapsamındaki durumlara ilişkin belgeler istenir. Bu denetim, yeterlik aşamasından bağımsızdır: ihale tarihinde borcu olmayan isteklinin sözleşme aşamasında borcu doğmuş olabilir (2025/UH.II-625, 2020/UY.I-1775, 2023/UH.I-1544, 2024/UM.II-1756). Belgelerin süresinde sunulmaması; sözleşmenin imzalanmaması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi sonucunu doğurur.

3) İmzalamamanın yaptırımı (Kanun m.44, m.58). İstekli süresi içinde sözleşmeyi imzalamazsa, protesto çekmeye gerek kalmaksızın geçici teminatı gelir kaydedilir ve koşulları varsa hakkında yasaklama kararı verilir. Sonuç iki katmanlıdır ve katmanlar birbirinden bağımsızdır: teminat işlemi otomatik, yasaklama ise koşula bağlıdır. Yasaklılık veya belge eksikliği nedeniyle sözleşmenin imzalanamaması halinde de aynı sonuç doğar (2025/UH.I-1027, 2025/UM.II-1327, 2025/UH.I-1820, 2020/UM.I-535, gelir kaydı meselesinin kabul oranı %32; yani hatalı gelir kayıtları da sık dönüyor, işlemi dayanaklı kurun).

Uygulama önerisi: davet yazınızı şablonlaştırın, istenen belgeler tam adlarıyla, süre net, tebliğ EKAP'tan. Şikayet süresi dolmadan davet göndermeyin; takvimi kesinleşme bildirimine bağlayın. İstekli gelmezse tutanak düzenleyin, teminat işlemini 44'üncü maddeye dayandırın, yasaklamayı ayrı değerlendirin. Sıra sizde olduğunda ikinci avantajlı istekliyi davet etme imkanını da süresi içinde kullanın.