Beyan teyitle uyuşmazsa maddi hata mı, gerçeğe aykırılık mı?

İki katmanlı değerlendirme yaparsınız; ikinci katman ağır sonuç doğurabilir.

Katman 1, Eleme (EİUY m.21; Kanun m.10, m.37). Beyan edilen bir husus teyit edilemiyor veya teyit sonucu beyanla uyumsuz çıkıyorsa, teklif değerlendirme dışı bırakılır. Kurul, teyit sonucu ile beyanı karşılaştırır ve uyumsuzluğun maddi hata mı, gerçeğe aykırı beyan mı olduğunu değerlendirir (2022/UM.I-1472, 2026/UH.I-1518, 2026/UH.I-1842, 2026/UH.I-1891 sayılı kararlar). Ayrım pratikte şöyle çalışır: hatalı yazılmış bir belge numarasına rağmen doğru belgeye ulaşılabiliyor ve o belge yeterliği sağlıyorsa maddi hata toleransı gündeme gelir; ama beyan edilen kapsam/nitelik gerçekte yoksa, belge o kapsamı hiç içermiyorsa, ortada düzeltilebilir bir yazım hatası değil, yeterliği olmayan bir beyan vardır ve eleme kaçınılmazdır.

Katman 2, Yasak fiil (Kanun m.17). Uyumsuzluk, isteklinin bilerek gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu gösteriyorsa, konu 17'nci madde kapsamında değerlendirilebilir: bu, teklifin elenmesinin ötesinde geçici teminatın gelir kaydı ve yasaklama sürecine kadar gider. "Yazım hatası" savunması ile "var olmayan yeterliği beyan etme" arasındaki çizgiyi, belgenin gerçek içeriği belirler.

Sürece ilişkin iki kural daha: (1) İdare, EKAP veya kamu kayıtlarından teyit edilebilen bilgileri resen teyit eder; bunlar için ayrıca belge istenmesi zorunlu değildir (2026/UH.I-1518, 2026/UH.I-1854, 2021/UY.II-677). (2) Belgeler, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve (öngörülmüşse) ikinci teklif sahibinden istenir; süre EKAP bildirimiyle başlar ve süresinde sunmayanın teklifi değerlendirme dışı bırakılır, Kurul, bildirim ve sunum tarihlerini EKAP kayıtlarından doğrular (2020/UY.I-1344, 2021/UY.II-1303, 2026/UH.I-1518).

Bir de içerik kalitesi: tevsiki sözleşme ve eklerine dayanan hususlarda (özellikle özel sektör iş deneyimi), yüklenen belgelerin birim fiyatların ve iş miktarlarının teyidine elverişli olması aranır, plakasız/modelsiz faturalar, birim fiyatı doğrulanamayan cetveller tevsik sağlamaz; belge sayısının çokluğu değil, içeriğin teyide elverişliliği ölçüttür (2022/UM.II-166, 2026/UH.I-1469 ila 1472).

Uygulama önerisi: uyumsuzluk tespitinde tutanağa üç şeyi yazın, beyan edilen bilgi, teyit sonucu, farkın niteliği (ulaşılabilir maddi hata / var olmayan yeterlik). İkinci gruptaysa eleme kararının yanına 17'nci madde değerlendirmesini de ekleyin ve gerekiyorsa yasaklama sürecini başlatın. İstekli tarafındaysanız beyanları belgelerin kendisinden kopyalayarak girin; kapsam, tarih ve numarayı ezberden yazmak, maddi hata savunmasının sınırını aşan sonuçlar doğurabiliyor.