Benzer iş tanımı ne zaman rekabeti daraltmış sayılır?

İtiraz süresinde yapılmışsa kabul ihtimali yüksektir, bu, iş deneyimi alanının en yüksek kabul oranlı iddia türlerindendir (%33; alan ortalaması %14). Benzer iş tanımı, ihale konusu işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak genişlikte belirlenmelidir; tanımın işin kendisinden daha dar ya da yalnızca belirli bir kurum/tesis türünde yapılmış işlerle sınırlı kurulması rekabeti engeller.

Mevzuat. 4734 sayılı Kanunun 5'inci maddesi; HAİUY m.3/1-(b); YİİUY m.3.

Kurulun sık karşılaştığı daraltma örnekleri tam sizin durumunuzdaki gibidir: "yalnızca yataklı tedavi kurumlarında yapılmış" iş şartı; "aynı marka cihaz için verilmiş servis hizmeti" şartı; önceki ihalede geniş tutulan tanımın sonraki ihalede daraltılması (2026/UH.I-1179, 2025/UH.I-229, 2023/UH.I-203, 2022/UH.II-1131 sayılı kararlar). Veri hazırlama işi hastane dışında da aynı nitelikte yapılabiliyorsa, işin "nerede" yapıldığına ilişkin sınırlama işin niteliğiyle savunulamaz.

Usul yönü kritik: bu bir doküman iddiasıdır, ilan/doküman süresi içinde ileri sürülmelidir; teklifler açıldıktan sonra süre yönünden reddedilir. Yani riskiniz, ihaleden önce gelen usulüne uygun bir şikayette gerçekleşir; sonrasında tanım kesinleşir ve o haliyle uygulanır.

Madalyonun öbür yüzü, belgenin tanıma uygunluğu denetimi: sunulan belgeye konu işin, tanımın kapsamına girmesi gerekir ve değerlendirme belgenin adına değil içeriğine göre yapılır; Kurul gerektiğinde belgeye konu işin teknik şartnamesi ve sözleşmesi üzerinden inceleme yapar (2025/UH.II-1984, 2025/UH.II-1986, 2026/UH.I-1468). Bu yöndeki itirazlar da "benzer işe uygun değildir" genellemesiyle değil, işin hangi unsurunun tanımın hangi ibaresi dışında kaldığı gösterilerek kurulmalıdır. Tanımda "kamuda veya özel sektörde" ibaresi varsa özel sektöre yapılmış işler de kabul edilir; tanımın yalnızca kamuya yapılan işlerle sınırlanması ayrı bir rekabet tartışması doğurur.

Yapım işlerinde bir kural daha: bir yapının parçası olarak tek başına ihale edilen işlerde, yalnızca o işe ait belgelerin değil, ihale konusu işi de içeren (daha kapsamlı) iş deneyim belgelerinin de kabul edileceğinin dokümanda belirtilmesi gerekir, bütünün deneyimi parçayı kapsar (2025/UH.I-1834, 2026/UY.I-1259, 2026/UY.I-1875).

Uygulama önerisi: tanımı yazarken kendinize şu testi uygulayın, bu işi daha önce başka bir sektörde/başka kurumda aynı nitelikte yapmış bir firma, tanımın dışında mı kalıyor? Kalıyorsa daraltmayı işin teknik niteliğiyle gerekçelendirebiliyor olmalısınız; "bizim sektörümüz özeldir" gerekçesi Kurulda tutmuyor. Tanımı işin niteliği üzerinden kurun ("veri hazırlama ve kayıt işleri"), yeri/müşterisi üzerinden değil.