Yaklaşık maliyeti güncelleyip üstündeki teklifi alabilir miyiz?

Kabul edebilirsiniz. Bütün geçerli teklifler yaklaşık maliyetin üzerindeyse ihale komisyonu yaklaşık maliyeti yeniden inceler; ihale tarihi esas alınarak yapılan güncelleme sonucunda bulunan tutarı dikkate alarak, yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifi kabul edilebilir bulabilir. Burada yaklaşık maliyetin kendisi değiştirilmez; yalnızca tekliflerin değerlendirilmesine esas bir güncel tutar hesaplanır.

Mevzuat. Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3'üncü maddesi, yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin değerlendirilmesini düzenler. Buna göre idare, yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul edip etmemekte serbesttir; ancak kararını verirken yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını, piyasa koşullarındaki değişimi, hesaplama ile ihale tarihi arasında geçen süreyi ve bütçe imkanlarını değerlendirir. Yapım işlerinde bu değerlendirme çoğu zaman, yaklaşık maliyete esas birim fiyatların ihale tarihine güncellenmesi biçiminde yapılır.

Önemli ayrım şudur: ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyet tutarı değiştirilmez. Değiştirilirse saydamlık ilkesi zedelenir ve isteklilerin bilgi eşitliği bozulur. Yapılan işlem, aynı iş kalemlerinin ihale tarihindeki karşılığını hesaplayıp, gelen teklifin gerçekçi olup olmadığını bu tutarla kıyaslamaktır.

Kamu İhale Kurulunun 29.01.2025 tarihli, 2025/UY.I-337 sayılı kararında bu konu incelenmiştir. Pazarlık usulüyle yapılan yapım işi ihalesinde yaklaşık maliyet 27.756.906,00 TL olarak açıklanmış, geçerli iki teklif de bu tutarın üzerinde kalmıştır. İhale komisyonu, Tebliğin 16.3'üncü maddesi uyarınca yaklaşık maliyeti incelemiş; maliyeti oluşturan iş kalemlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2024 yılı Şubat ayı birim fiyatlarına ÜFE-TÜFE katsayıları üzerinden güncelleyerek 32.910.437,00 TL tutarına ulaşmış ve 28.510.800,00 TL teklif veren isteklinin fiyatını uygun bularak ihaleyi bu istekli üzerinde bırakmıştır.

Kurul; idarenin ilk oturumda açıkladığı yaklaşık maliyet tutarında bir değişiklik yapmadığını, yalnızca tekliflerin değerlendirilmesine esas teşkil edecek şekilde ve Tebliğin 16.3'üncü maddesindeki açıklamalar doğrultusunda güncellenmiş tutar üzerinden ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirlediğini tespit ederek başvuru sahibinin iddiasını yerinde bulmamıştır.

Uygulama önerisi: bütün teklifler yaklaşık maliyetin üzerinde kaldığında ihaleyi refleks olarak iptal etmeyin; önce komisyon olarak yaklaşık maliyeti inceleyin. İncelemeyi ve varsa güncellemeyi komisyon kararında gerekçeli biçimde gösterin: hangi birim fiyat kitabı ve hangi yılın/ayın fiyatları kullanıldı, hangi endeks (ÜFE/TÜFE) ve hangi dönem katsayısı uygulandı, sonuçta hangi tutara ulaşıldı. Bu hesabı ekli tablo halinde dosyaya koyun; denetimde ve itirazen şikayette ilk istenen belge budur. İlk oturumda açıkladığınız yaklaşık maliyeti asla revize etmeyin, yapılan işlem "değerlendirmeye esas güncel tutar" hesabıdır, yaklaşık maliyetin değiştirilmesi değildir. Bütçe yeterliliğini de kontrol edin: ödenek yoksa kabul kararı sorun yaratır. Ayrıca yaklaşık maliyet ile ihale tarihi arasındaki sürenin uzunluğuna dikkat edin; ilan öncesi güncelleme yükümlülüğünüz ayrı bir konudur ve onu ihmal etmek bu aşamada işinizi zorlaştırır.