Fiyat dışı unsur formülüne ne zamana kadar itiraz edilir?

Formülün kendisine itiraz için çok geç kalmış olabilirsiniz. Puanlama düzenlemesi ihale ilanında yer alıyorsa, ona itiraz ilk ilan tarihini izleyen on gün içinde yapılmalıdır. Süresinde itiraz edilmezse doküman kesinleşir ve değerlendirme, beğenilmese de o düzenlemeye göre yapılır.

Mevzuat. 4734 sayılı Kanunun 40'ıncı maddesi uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirlenebilir. Fiyat dışı unsurlar ile bunların parasal değer veya nispi ağırlıkları ilanda ve İdari Şartnamede gösterilir.

55'inci madde uyarınca ilana yönelik başvurularda süre ilk ilan tarihinden işlemeye başlar ve on gündür. Süresinde şikayet edilmeyen doküman ve ilan düzenlemeleri kesinleşir; Kurul, kesinleşen düzenlemenin isabetini değil, uygulamasının o düzenlemeye uygun olup olmadığını denetler.

Burada tartışılan formül, hizmet ve yapım işlerinde sık kullanılan bir teklif fiyatı puanlamasıdır: Teklif Fiyatı Puanı = Teklif Tam Puanı − ((Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı − Teklif Fiyatı) × Teklif Tam Puanı / Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı). Bu kurguda referans nokta, en düşük teklif değil, sınır değerin üzerindeki ilk geçerli tekliftir. Sonuç olarak sınır değerin altında kalan bir teklif, aşırı düşük açıklaması kabul edilse bile teklif fiyatı puanında avantaj sağlamaz, hatta puan kaybeder. Bu, aşırı düşük teklifleri caydırmaya yönelik bilinçli bir tercihtir.

Kamu İhale Kurulunun 21.01.2026 tarihli, 2026/UY.I-204 sayılı kararında bu konu incelenmiştir. Başvuru sahibinin sınır değerin altındaki teklifine ilişkin aşırı düşük açıklaması idarece uygun bulunmuş, ancak fiyat dışı unsur puanlaması sonucunda teklifi değerlendirme dışı kalmıştır. İstekli, sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarına tam puan verilmesinin 5'inci maddeye aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Kurul; bu iddianın ilana yönelik olduğunu, zira fiyat dışı unsur puanlamasının İhale İlanının 5'inci maddesinde düzenlendiğini belirlemiş; ilanın 23.10.2025 tarihinde yayımlandığını, dolayısıyla ilana yönelik şikayetin son gününün 02.11.2025 olduğunu, oysa başvurunun 26.12.2025 tarihinde yapıldığını tespit ederek iddiayı süre yönünden reddetmiştir. Süresinde şikayet edilmediği için doküman kesinleşmiş sayılmış; kesinleşen doküman üzerinden yapılan incelemede, ihalenin 50 teklif fiyatı puanı + 50 fiyat dışı unsur puanı olmak üzere 100 puan üzerinden değerlendirildiği ve idarece yapılan puanlamanın doküman düzenlemelerine uygun olduğu belirlenerek iddia yerinde görülmemiştir.

Uygulama önerisi: istekli tarafındaysanız teklif hazırlamadan önce ilanın ve İdari Şartnamenin puanlama maddesini okuyun ve formülü kendi teklifinizle deneyin. Sınır değerin altına inmenin size puan kazandırıp kazandırmadığını hesaplayın; bazı kurgularda düşük teklif vermek doğrudan kayıp demektir. Formülün hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız itirazı ilanı gördüğünüz gün planlayın: ilana yansıyan hususlarda süre ilk ilan tarihinden on gün, ilana yansımayan doküman hükümlerinde ise dokümanı EKAP'tan e-imzayla indirdiğiniz tarihten işler ve doküman itirazları ihale tarihinden en geç üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Sonuç açıklandıktan sonra formüle itiraz etmek sonuç doğurmuyor. İdare tarafındaysanız fiyat dışı unsurları ve formülü ilanda ve İdari Şartnamede birebir aynı yazın, puan tablolarını örnek hesaplamayla kontrol edin ve puanlamayı komisyon kararında isteklinin görebileceği ayrıntıda gösterin.