İhaleyi kısmi teklife açmak zorunda mıyız?

Zorunlu değilsiniz. Kamu ihale mevzuatında kısmi teklife açılmasının zorunlu olduğuna veya hangi hallerde açılacağına dair bir hüküm yoktur; bu, idarenin takdir yetkisindedir. Ancak takdir sınırsız değildir: 4734 sayılı Kanunun 5'inci maddesindeki temel ilkelere uygun kullanılması hukuki zorunluluktur.

Mevzuat. 4734 sayılı Kanunun 27'nci maddesi, ihalede kısmi teklif verilip verilemeyeceğinin İdari Şartnamede belirtilmesini zorunlu kılar. Yani düzenlemenin yapılması zorunludur; içeriğinin "açık" olması zorunlu değildir. Kanun kısmi tekliften ne zaman yararlanılacağını göstermediğine göre, karar idarenindir.

Buna karşılık 5'inci madde; saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik ve ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ilkelerini bütün idareler için bağlayıcı kılar. Dolayısıyla kısmi teklife kapatma kararı, somut bir gerekçeye dayanmalıdır: sistem entegrasyonu, tek elden garanti ve servis, işletme bütünlüğü, montaj sorumluluğunun bölünmemesi gibi. Gerekçesiz kapatma, rekabeti gereksiz yere daraltan bir işlem olarak değerlendirilebilir.

Kamu İhale Kurulunun 14.01.2026 tarihli, 2026/UM.I-133 sayılı kararında bu konu incelenmiştir. Başvuru sahibi; 64 kalemden oluşan vana, çekvalf, vantuz ve flanş adaptörü alımının kısımlara ayrılmadan tek liste halinde ihale edilmesinin katılımı engellediğini, bazı kalemlerden yalnızca birer adet istenmesinin belirli bir markayı (Avusturya Hawle grubunu) işaret ettiğini ileri sürmüştür. İdare, şikayete cevabında; mal grubunun bütün olarak tedarik edilerek sistem entegrasyonunda hata payını sıfırlamak ve tek elden garanti/servis hizmeti almak amacıyla kısmi tekliflere izin verilmediğini belirtmiştir.

Kurul, konuyu akademik bir kuruluşa sormuş (23.12.2025 tarihli, 86004 sayılı Kurum yazısı); gelen görüşte "tüm ürün gruplarının tek kalemde teklif edilmesi rekabeti düşürebilir, operasyonel bütünlük gerekçesi varsa kısmi teklif imkanı sunulabilir" denilmiştir. Kurul sonuç olarak; kalemlerin bir kısımda birleştirilerek ihale edilmesini engelleyen emredici bir mevzuat hükmü bulunmadığını, işin hangi düzeyde kısmi teklife açık ya da kapalı ihale edileceğinin idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğunu, ayrıca teknik şartnamelerin belirli bir firmanın ürünlerini tarif ettiğine dair bir tespit yapılmadığını belirterek bu iddiayı yerinde bulmamıştır. (İhale, bu karara konu başka bir aykırılık nedeniyle ayrıca iptal edilmiştir.)

Uygulama önerisi: kısmi teklif kararını ihtiyaç raporunda ve onay belgesinde gerekçelendirin; "sistem entegrasyonu", "tek noktadan garanti ve satış sonrası servis", "montaj ve devreye alma sorumluluğunun bölünmemesi" gibi somut nedenleri yazın. Farklı nitelikteki kalemleri (örneğin vana ile araç kiralama, yazılım ile mobilya) zorlamayla aynı listeye koymayın; bu tür birleştirmeler rekabet gerekçesiyle iptal riski taşır. Kısımlara ayırmaya karar verirseniz her kısım için ayrı yeterlik kriteri ve ayrı iş deneyim tutarı belirlemeyi unutmayın. İstekli tarafındaysanız, kısmi teklif düzenlemesi ilana veya dokümana yönelik bir husustur; itirazı ilan/doküman süresinde yapın, teklifler açıldıktan sonra gündeme getirdiğinizde süre yönünden reddedilirsiniz. Teknik şartnamenin belirli bir markayı tarif ettiğini iddia ediyorsanız karşılaştırmalı katalog, ölçü ve standart bilgileriyle somut delil sunun; Kurul bu tür iddialarda gerektiğinde akademik kuruluştan teknik görüş alıyor ve soyut iddiaya itibar etmiyor.