Zeyilnameyle düzeltilebilecek hata iptal gerekçesi olur mu?

Büyük olasılıkla hayır. Süresi içinde zeyilname ile düzeltilebilecek ya da ihale saatinden önce iptal edilerek giderilebilecek bir doküman hatası, teklifler açıldıktan uzun süre sonra ihaleyi iptal etmenin gerekçesi yapılamaz. Böyle bir durumda iptal yetkisinin 4734 sayılı Kanunun 5'inci maddesindeki güvenirlik ve saydamlık ilkelerine uygun kullanılmadığı kabul edilir ve iptal kararı iptal edilir.

Mevzuat. 4734 sayılı Kanunun 39'uncu maddesi idareye ihaleyi iptal etme yetkisi verir; ancak bu mutlak değil, denetlenebilir bir takdir yetkisidir. Kurul iptal kararlarını idarenin gösterdiği gerekçelerle sınırlı olarak inceler ve gerekçenin somut, tutarlı ve zamanında olup olmadığına bakar. 29'uncu madde ise dokümanda değişiklik gereken hallerde zeyilname düzenlenmesini öngörür.

Buradan çıkan pratik ölçüt şudur: idarenin kendi hatasından kaynaklanan ve düzeltme imkanı bulunan bir aksaklık, o imkan kullanılmadan bırakılıp sonuç beğenilmeyince iptal gerekçesine dönüştürülemez. Zeyilname yapılmadığı için kesinleşen doküman neyse, değerlendirme onun üzerinden yapılır.

Kamu İhale Kurulunun 27.03.2025 tarihli, 2025/UH.I-832 sayılı kararında bu konu incelenmiştir. İdare; fiyat dışı unsur puanı hesabına esas asgari ve azami oranlara EKAP tarafından "%" işareti konulduğunu, bu nedenle "isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının uyumu" değerlendirmesini yapamadığını ve puanlamayı tamamlayamadığını ileri sürerek ihaleyi iptal etmiştir. Kurul; söz konusu işaretin bu ihaleye özgü olmadığını, o puanlama yöntemi seçildiğinde EKAP'ın oranları otomatik olarak bu biçimde gösterdiğini, ayrıca oranları içeren tabloların doküman hazırlığı sırasında idareye önizlemede gösterilip onaylatıldığını tespit etmiştir. Buna karşın idarenin önizlemeyi denetlemediği, doküman yayımlandıktan sonra süresi içinde zeyilname yapmadığı, ihale saatinden önce iptal imkanını da kullanmadığı; ihalenin 16.01.2025 tarihinde yapılıp 20.02.2025 tarihinde iptal edildiği ve en yüksek puanı alan teklifin yaklaşık maliyetin önemli ölçüde altında olduğu birlikte değerlendirilmiştir. Sonuçta iptal yetkisinin güvenirlik ve saydamlık ilkelerine uygun kullanılmadığı belirtilerek ihalenin iptali kararının iptaline hükmedilmiştir.

Uygulama önerisi: dokümanı EKAP'ta hazırlarken önizleme ekranlarını satır satır kontrol edin; fiyat dışı unsur tablolarını onaylamadan önce oranların birimini ve gösterim biçimini teyit edin. Hata fark ederseniz sıralamayı şöyle işletin, (1) ihale tarihine on gün kalacak şekilde zeyilname; (2) süre yetmiyorsa ihale saatinden önce iptal ve yeniden ilan; (3) teklifler açıldıktan sonra iptal ancak somut, belgelenebilir ve ihale sonucunu gerçekten etkileyen bir aykırılık varsa gündeme gelir. İptal kararınıza hangi belgeye dayandığınızı, hatayı ne zaman öğrendiğinizi ve neden düzeltemediğinizi yazın. Gerekçesiz veya geç iptal kararları Kurulca iptal ediliyor; üstelik idare, karşı tarafın yatırdığı başvuru bedelinin iadesine de sebep oluyor.