Model yılı belirlemeden yazılan teknik şartname tek markayı işaret eder mi?

Haklı olmayabilir. Şartname, alınacak malın çalışma prensibine ilişkin ayrıntıları içeriyor ve model yılına ilişkin bir belirleme yapılmayarak hem yeni üretim hem de eski model ekipmanın revize edilmesi imkanı tanınıyorsa, piyasada tek bir markayı işaret etme durumu söz konusu olmaz.

4734 sayılı Kanunun 12'nci maddesi; teknik kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olmasını, rekabeti engelleyici hususlar içermemesini ve belli bir marka, model veya menşei işaret etmemesini öngörür. Ancak bu, ürünün teknik özelliklerinin ayrıntılı yazılamayacağı anlamına gelmez: idare, ihtiyacını çalışma prensibi ve performans ölçütleriyle tanımlayabilir.

Belirleyici olan, tanımın kaç ürün/üreticiyi kapsadığıdır. Model yılı sınırlaması getirilmemişse ve revize edilmiş ekipmanların da kabul edileceği anlaşılıyorsa, alternatif kaynak sayısı artar ve tek marka işareti ortadan kalkar.

Kamu İhale Kurulunun 27.04.2023 tarihli, 2023/UM.I-680 sayılı kararında bu konu incelenmiştir. Kurul; Teknik Şartnamede alıma konu mala ilişkin özelliklerin belirtildiği düzenlemelerin ekipmanın çalışma prensibine ilişkin ayrıntıları içerdiğini; malın model yılına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmayarak yeni bir üretimin söz konusu olabileceği gibi eski model ekipmanın revize imkanının da sağlandığını; dolayısıyla piyasada bulunan tek bir markayı işaret etme durumunun söz konusu olmadığını değerlendirerek iddiayı yerinde bulmamıştır. Kurul aynı kararda, teslim yerine ilişkin düzenlemede de tereddüt bulunmadığını tespit etmiştir.

Uygulama önerisi: teknik şartnameyi fonksiyon ve performans üzerinden yazın: ne yapacak, hangi kapasiteyle, hangi koşullarda, hangi standarda uygun? Ayrıntı vermekten çekinmeyin; sakıncalı olan ayrıntı değil, tek kaynağa çıkan ayrıntıdır. Model yılı, belirli bir üretim yöntemi ve markaya özgü tasarım detayları gibi kısıtlardan kaçının; gerekiyorsa revizyon/yenileme yapılmış ekipmanların da kabul edileceğini yazın. Şartnameyi yazdıktan sonra piyasa taraması yapıp kaç ürünün karşıladığını tespit edin ve dosyaya koyun; şikayet geldiğinde savunmanız bu olacaktır. Teslim yeri, süresi ve montaj koşullarını da tereddüde yer bırakmayacak biçimde yazın.