Yerli malı fiyat avantajını ne zaman uygulamalıyız?

Avantaj, teklif değerlendirmesi aşamasında uygulanır. Uygulanabilmesi için teklif edilen ürünün yerli malı olması ve bu ürüne ait yerli malı belgesine ilişkin bilgilere Yeterlik Bilgileri Tablosunda yer verilmesi gerekir. Belgeyi sözleşme aşamasına bırakmak, avantajın teklif sıralamasına yansımasını engeller.

4734 sayılı Kanunun 63'üncü maddesi ve ilgili düzenlemeler uyarınca; mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı sağlanabilir (kararda %15 oranı uygulanmıştır). Bu avantaj, tekliflerin karşılaştırılması sırasında teklif fiyatına uygulanan bir indirim/artırım hesabıdır; dolayısıyla ihale sonucunu belirleyen bir unsurdur ve değerlendirme aşamasında dikkate alınmak zorundadır.

Belgenin beyanı Yeterlik Bilgileri Tablosunda yapılır; komisyon, beyan edilen belgeleri sorgulayarak geçerliliğini doğrular. Belgenin fiziki olarak sunulması, tevsik aşamasına ilişkindir; avantajın uygulanmasını ertelemez.

Kamu İhale Kurulunun 22.05.2024 tarihli, 2024/UM.I-675 sayılı kararında bu konu incelenmiştir. Kurul; ihalenin yerli malı teklif eden isteklilere %15 oranında fiyat avantajı sağlanarak sonuçlandırılması gerektiğini; avantajın uygulanabilmesi için teklif edilen ürünün yerli malı olması ve bu ürüne ait yerli malı belgesine ilişkin bilgilere yeterlik bilgileri tablosunda yer verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Somut olayda; ihaleye katılan tüm isteklilerin teklif ettikleri ürünlere ait yerli malı belgesi bilgilerine tablolarında yer verdiği ve yapılan sorgulamada belgelerin geçerli olduğu görülerek; fiyat avantajı uygulansa dahi teklif bedelleri ve teklif sıralamasının değişmeyeceği anlaşıldığından, idarenin işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Uygulama önerisi: yerli malı avantajı öngördüğünüz ihalelerde, avantaj hesabını komisyon kararında ayrı bir tabloda gösterin: her istekli için teklif tutarı, yerli malı belgesi var mı, avantaj uygulanmış tutar ve sıralama. Belgeleri beyan üzerinden sorgulayıp çıktısını dosyaya koyun; belgenin kapsadığı ürünle teklif edilen ürünün aynı olduğunu doğrulayın. Avantajı sözleşme aşamasına bırakmayın. Birden fazla kalemden oluşan alımlarda avantajın kalem bazında nasıl uygulanacağını dokümanda yazın ve gerekiyorsa ihaleyi kısmi teklife açın. Tüm istekliler yerli malı sunmuşsa sıralama değişmez; bunu da kararınızda belirtin.