Teknik şartnamedeki cezai hükümler sözleşmeyle nasıl bağdaşır?

Yaratmaz. Bir hususun hem Sözleşme Tasarısının özel aykırılık maddesinde hem de Teknik Şartnamenin cezai hükümler bölümünde yer alması, düzenlemeler birbiriyle uyumlu ve birlikte değerlendirilebilir olduğu sürece aykırılık oluşturmaz. Aykırılığın özel aykırılık hali olarak belirlenmesi, idarenin takdir yetkisi kapsamındadır.

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin ilgili maddesi; idarelerin özel aykırılık hallerini ve bunlara uygulanacak ceza oranlarını ve fesih için tekrar sayısını belirlemesini öngörür. Hangi davranışın özel aykırılık sayılacağı, işin niteliği ve özelliğine göre idarece belirlenir.

Önemli olan iki nokta vardır: (1) düzenlemeler arasında çelişki bulunmaması, aynı fiil için farklı oranlar veya birbirini dışlayan yaptırımlar öngörülmemesi; (2) ağır aykırılık halleri için ayrıca ceza öngörülmemesi. Bu koşullar sağlandığında, teknik şartnamede yapılan tekrar niteliğindeki düzenleme bir sorun yaratmaz.

Kamu İhale Kurulunun 29.04.2026 tarihli, 2026/UH.I-1113 sayılı kararında bu konu incelenmiştir. Kurul; söz konusu aykırılıkta işin niteliği ve özelliği dikkate alındığında, hizmetin ifasında esas teşkil eden araçların arıza ve bakım sürelerinin aşılması durumunda uygulanan "on binde beş" oranı ve belirli tekrar sayısından sonra öngörülen "doğrudan fesih" hükümlerinin, Sözleşme Tasarısının 16.1.2'nci maddesinde ve dolayısıyla Teknik Şartnamenin "Cezai Hükümler" başlıklı bölümünde yer verilmesinin, idarenin takdir yetkisi kapsamında özel aykırılık hali olarak belirlenmesine engel bir durum bulunmadığını belirterek iddiayı yerinde bulmamıştır.

Uygulama önerisi: yaptırım hükümlerini tek bir yerde, sözleşme tasarısında, kurun; teknik şartnamede bunlara atıf yapın ("…cezai işlem Sözleşme Tasarısının 16'ncı maddesine göre uygulanır") veya aynı metni birebir tekrarlayın. İki metin arasında oran, tekrar sayısı veya yaptırım türü farkı bırakmayın; çelişki, ihalenin iptaline kadar gidebiliyor. Aykırılık tanımlarını ölçülebilir yazın (arıza/bakım süresi, araç günü, personel günü) ve tespit yöntemini belirtin. Ağır aykırılıkları ayrı bir başlıkta toplayıp ayrıca ceza uygulanmayacağını yazın. Dokümanı yayımlamadan önce iki metni yan yana okuyup çelişki taraması yapın.