Aşırı düşük açıklamasında düşük metraj kullanmak ne sonuç doğurur?

Açıklanan iş kalemlerinde daha düşük metraj kullanmak, istekliye haksız avantaj sağlar ve açıklamanın reddini gerektirir. Sunulan fiyat teklifi ve tutanaklarda ise; tarih aralığı, fatura tarihleri, imza-kaşe-tarih-sayı unsurları, Tebliğdeki 1/20 miktar şartı ve analizlerde kullanılan birim fiyat/rayiçlerin ihale ilan tarihini içeren aya ait olması kontrol edilir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin aşırı düşük tekliflere ilişkin 79'uncu maddesi ve eki standart formlar uyarınca; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle yapılan açıklamalarda maliyet/satış tutarı tespit tutanağı düzenlenir. Tutanakta; hangi döneme ilişkin olduğu, dayanak faturaların tarih ve tutarları, meslek mensubunun imza ve kaşesi, tarih ve sayı bulunur. Ayrıca Tebliğde, tutanağa konu miktara ilişkin bir alt sınır (teklif edilen miktarın 1/20'si) öngörülmüştür. Analizlerde kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyat/rayiçlerinin, ihale ilan tarihinin içinde yer aldığı aya ait olması aranır.

Metraj ise açıklamanın omurgasıdır: istekli, dokümandaki iş kalemi miktarları üzerinden hesap yapmak zorundadır. Miktarı düşürerek yapılan bir açıklama, gerçekte üstlenilmeyen bir maliyeti göstermek anlamına gelir.

Kamu İhale Kurulunun 24.06.2026 tarihli, 2026/UY.I-1697 sayılı kararında; bir cephe yenileme yapım işi ihalesinde bu konu incelenmiştir. Kurul, sunulan tutanakları ayrıntısıyla incelemiş; tutanakların belirli tarih aralıklarına ilişkin hazırlandığını, fatura tarihlerini, imza, kaşe, tarih ve sayı eksikliklerinin bulunmadığını, miktarlara ilişkin Tebliğde belirtilen 1/20 şartının karşılandığını ve analizlerde kullanılan birim fiyat/rayiçlerin ihale ilan tarihinin içinde yer aldığı aya ilişkin olduğunu tespit etmiştir. Buna karşılık ihale üzerinde bırakılan istekli bakımından; üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin Tebliğde belirtilen düzenlemelere uygun olmadığı ve açıklanması istenilen iş kalemlerinde daha düşük metrajların kullanılması suretiyle kendisine haksız bir avantaj sağladığı belirlenerek, teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Uygulama önerisi: aşırı düşük değerlendirmesine metraj kontrolüyle başlayın: açıklamada kullanılan miktarları, dokümandaki (veya götürü bedelde isteklinin kendi teklifine esas) miktarlarla satır satır karşılaştırın; fark varsa gerekçesini sorun ve karşılığı yoksa reddedin. Ardından tutanak kontrolünü beş başlıkta yapın: dönem/tarih aralığı, dayanak faturalar, imza-kaşe-sayı, 1/20 miktar şartı, birim fiyat/rayiç ayının ilan tarihiyle uyumu. Her başlığın sonucunu tutanağa yazın. Analiz girdilerinde kamu rayicinin hangi yıla/aya ait olduğunu mutlaka not edin; eski tarihli rayiç kullanımı en sık rastlanan eksikliktir. Değerlendirmeyi, kabul ettiğiniz kalemler için de gerekçelendirin, bu, kararınızı hem şeffaf hem savunulabilir kılar.