Yaklaşık maliyetteki hata ihaleyi iptal ettirir mi?

Hata, fiyat dışı unsur puanlamasını ve teklif sıralamasını değiştiriyorsa devam edemezsiniz. Bu durumda ihale sürecinin sağlıklı biçimde tamamlanamayacağı kabul edilir ve ihalenin iptali gerekir.

Yapım işlerinde fiyat dışı unsur puanlaması, çoğu zaman iş kalemi bazında yaklaşık maliyet tutarları üzerinden kurulur; isteklinin bir iş kalemine verdiği fiyatın, o kalemin yaklaşık maliyetteki payına göre puanlanması esastır. Dolayısıyla yaklaşık maliyetteki bir hesap hatası, yalnızca bir rakamı değil, tüm isteklilerin aldığı nitelik puanlarını ve toplam puanlarını etkiler.

Teklifler alınıp açıldıktan sonra yaklaşık maliyet ve puanlama tabanının değişmesi, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin yeniden belirlenmesi anlamına gelir. Bu, teklif aşamasında istekliler için öngörülemeyen bir sonuçtur ve düzeltici işlemle giderilemez; 4734 sayılı Kanunun 5'inci maddesindeki temel ilkelerle bağdaşmaz.

Kamu İhale Kurulunun 26.07.2023 tarihli, 2023/UY.I-1061 sayılı kararında; bir sathi kaplama yapım işi ihalesinde bu konu incelenmiştir. Kurul; yeniden hesaplanan iş kalemi tutarı ve toplam yaklaşık maliyete göre fiyat dışı unsur puanlamasının değiştiğini; yeni tutarlara göre iki isteklinin puanlarının 93,42 ve 99,79 olarak oluşacağını belirlemiştir. Kararda; yaklaşık maliyetteki hatanın, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi bağlamında iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlarını etkilediği, ihale üzerinde bırakılan istekli dahil ihaleye katılan isteklilerin toplam teklif puanlarının değiştiği, bu değişikliklerin teklif sıralamasını da değiştirdiği ve dolayısıyla ihale sonucunu etkilediği; netice itibarıyla ihale sürecinin sağlıklı şekilde tamamlanamayacağı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Uygulama önerisi: yaklaşık maliyeti iki kişi ayrı ayrı hesaplayıp karşılaştırsın; özellikle fiyat dışı unsur kullanacağınız ihalelerde iş kalemi bazındaki tutarlar kritiktir. Hesap cetvelini onaydan önce metraj ve birim fiyat kaynağıyla birlikte kontrol edin; yanlış poz, yanlış yıl birim fiyatı ve miktar hatası en sık görülen üç hatadır. Fiyat dışı unsur puanlama tablosunu kurarken, yaklaşık maliyetteki bir sapmanın puanları ne kadar değiştireceğini bir örnekle test edin. Hatayı teklifler açılmadan önce fark ederseniz, ihale onayını iptal edip yeniden çıkın; bu, teklifler açıldıktan sonra ihaleyi iptal etmekten çok daha az maliyetlidir. Hata sonradan ortaya çıkarsa, iptal kararınızda hangi kalemde, ne kadar hata olduğunu ve puan/sıralama üzerindeki etkisini rakamla gösterin.