Araç kiralamada fiyat farkı katsayılarını nasıl belirlemeliyiz?

Doğru değil. Asli unsur olarak belirlenmeyen bakım-onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabulüyle formülün hazırlanması gerekir. Bu giderler teklif fiyata dahil olduğu halde b3 katsayısını "0" yapmak mevzuata aykırıdır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin fiyat farkına ilişkin 81.2'nci maddesinde; hizmet alımlarında fiyat farkı hesabında kullanılacak ağırlık oranlarına ilişkin katsayıların nasıl belirleneceği açıklanmıştır. Buna göre, işin niteliğine göre asli girdiler (örneğin araç kiralamada akaryakıt, işçilik gibi belirleyici maliyet unsurları) ayrı katsayılarla gösterilirken; asli unsur olarak belirlenmeyen tali girdilerin tamamının ilgili katsayı (b3) kapsamında kabul edilmesi gerekir. Katsayıların toplamı 1'e eşit olacak şekilde ve teklif fiyata dahil giderlerle uyumlu biçimde belirlenir.

Bu, isteğe bağlı bir tercih değildir: hangi giderin yükleniciye ait olduğu İdari Şartnamenin "teklif fiyata dahil giderler" maddesinden ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinden okunur; formül de bu tabloya uygun kurulmalıdır. Aksi halde yüklenici, üstlendiği ve fiyatına yansıttığı bir maliyet kalemi için fiyat farkından yararlanamaz.

Kamu İhale Kurulunun 18.09.2024 tarihli, 2024/UH.I-1168 sayılı kararında; bir ilçe belediyesinin kentsel temizlik işi kapsamında araç ve iş makinesi kiralanması ihalesinde bu konu incelenmiştir. Kurul; Tebliğin 81.2'nci maddesi gereği asli unsur olarak belirlenmeyen bakım-onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının (b3) kapsamında olduğu kabulüyle formülün hazırlanması gerektiğini belirtmiş; idarenin düzenlediği fiyat farkı formülünü, teklif fiyata dahil giderler ve yaklaşık maliyet hesap cetveliyle birlikte değerlendirmiştir. İncelemede; ihalede kiralanacak araçların yakıt, şoför ve operatör giderleri hariç tüm giderlerinin yükleniciye ait olduğu, İdari Şartnamenin ilgili maddesinde bakım-onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği tespit edilmiş; buna rağmen b3 katsayısının "0" olarak belirlenmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılarak başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Uygulama önerisi: fiyat farkı formülünü kurarken üç belgeyi yan yana koyun: İdari Şartnamenin "teklif fiyata dahil giderler" maddesi, yaklaşık maliyet hesap cetveli ve fiyat farkı esasları. Yükleniciye ait her gider kaleminin formülde bir katsayıya karşılık geldiğini kontrol edin; karşılığı olmayan kalem, yüklenicinin taşıdığı ama telafi edemeyeceği bir risk yaratır. Katsayı toplamının 1 olduğunu doğrulayın ve dağılımın gerekçesini (hangi girdi asli, hangisi tali, hangi orana neden karar verildi) yazılı olarak dosyaya koyun. "Şablondan kopyaladık" yaklaşımı en sık görülen hatadır; her ihalenin gider yapısı farklıdır. Fiyat farkı verilmeyecekse bunu da dokümanda açıkça belirtin; belirsizlik, hem teklif oluşturmayı hem de sözleşme uygulamasını bozar.