Aşırı düşük açıklamasını faturayla yapmak yeterli mi?

Kabul edilemez. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklama yapılacaksa, teklifin ekinde maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmesi zorunludur. Beyan edilen fiyat teklifi ve tutanak hiç sunulmayıp yerine fatura konulması, mevzuata uygun bir açıklama sayılmaz.

Kamu İhale Genel Tebliğinin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin 79'uncu maddesinde; isteklinin üçüncü kişilerden aldığı fiyat teklifleriyle açıklama yapması halinde, teklifi veren kişinin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5, Ek-O.6 gibi) meslek mensubunca onaylı olarak düzenlenmesi ve fiyat teklifinin üzerine, teklif edilen fiyatın belirtilen tutanağa dayandığına ilişkin ibare ve meslek mensubunun imza-kaşesinin bulunması gerektiği düzenlenmiştir. Ayrıca fiyat teklifinin ihale tarihinden önce düzenlenmiş ve fiyatların ilgili mevzuata uygun olması aranır.

İsteklinin kendi alım faturaları, ayrı bir açıklama yöntemi olarak (kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar) ancak tutanak koşullarını sağlaması halinde kullanılabilir; beyan edilen yöntemin yerine geçmek üzere rastgele sunulan faturalar bu koşulu karşılamaz. Kararda ayrıca faturaların ihale ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olduğu da tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kurulunun 08.04.2026 tarihli, 2026/UH.I-1060 sayılı kararında; bir belediyenin ışıklı-ışıksız tabela, araç giydirme ve dijital baskı uygulama işleri ihalesinde bu konu incelenmiştir. Kurul; isteklinin "Araç Giydirme", "Foreks Baskı", "Işıksız Tabela Zemin ve Yazı Yenileme", "Kumlu Folyo Uygulama", "Paslanmaz Krom Afişlik", "Pleksi Kutu Harf Kesim ve Uygulama", "Roll Up", "Sandviç Pleksi Afişlik", "Sopalı Dijital Afiş Vinil Baskı" iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifiyle açıklama yapıldığını beyan ettiğini; Tebliğ gereği bu tekliflerde maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmesinin zorunlu olduğunu; ancak söz konusu kalemler için herhangi bir fiyat teklifi ve tutanak sunulmadığını, yalnızca ihale ilan tarihinden sonra düzenlenen iki adet fatura ile açıklama yapıldığını tespit ederek, açıklamanın mevzuata uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varmıştır.

Uygulama önerisi: aşırı düşük açıklamalarını kalem kalem bir kontrol tablosuyla değerlendirin. Her kalem için: beyan edilen yöntem nedir, sunulan belge o yönteme uygun mu, tutanak var mı ve meslek mensubu onaylı mı, fiyat teklifi ihale tarihinden önce mi düzenlenmiş, üzerinde zorunlu ibare var mı? Beyan edilen yöntemle sunulan belge uyuşmuyorsa açıklama o kalem yönünden reddedilir. Fatura sunulmuşsa; faturanın tarihine, isteklinin kendi alımına ait olup olmadığına ve tutanak koşullarının sağlanıp sağlanmadığına bakın. Değerlendirmenizi tutanakta kalem bazında gerekçelendirin; "açıklama yeterli görülmemiştir" tek başına savunulabilir değildir.