Yasaklama ve suç duyurusu kararına Kuruma itiraz edilebilir mi?

İncelemez. İhalelere katılmaktan yasaklama ve ceza kovuşturması (suç duyurusu) işlemlerine yönelik inceleme, Kamu İhale Kurumunun görev alanında değildir; bu iddialar görev yönünden reddedilir. Kurumun incelediği, teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 53'üncü maddesinde Kurumun görevleri sayılmış; ihale sürecindeki işlem ve eylemlere yönelik itirazen şikayet başvurularını incelemek bu görevler arasında yer almıştır. Buna karşılık yasaklama kararları, Kanunun Dördüncü Kısmında düzenlenmiş olup, ihaleyi yapan idarenin bağlı, ilgili veya ilişkili bulunduğu bakanlık ya da ilgili merci tarafından verilir ve bu kararlara karşı idari yargı yolu açıktır. Suç duyurusu ise Türk Ceza Kanunu ve ceza usul mevzuatı kapsamındadır. Her ikisi de Kurumun inceleme yetkisi dışındadır.

Teklifin değerlendirme dışı bırakılması ise ihale sürecine ilişkin bir işlemdir ve incelenir. Kanunun 17'nci maddesindeki yasak fiil ve davranışlar ile 10'uncu maddenin dördüncü fıkrasının (j) bendi birlikte uygulandığında, isteklinin ihale dışı bırakılması gündeme gelir.

Kamu İhale Kurulunun 09.04.2025 tarihli, 2025/UY.II-891 sayılı kararında; bir gürültü bariyeri uygulaması işi ihalesinde bu konu ele alınmıştır. Kurul; yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde idarece isteklinin teklifinin, Kanunun 17'nci maddesinin (c) bendi ve 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi hükmü uyarınca değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varmıştır. Başvuru sahibinin, idarece tebliğ edilen tutanakta yer alan haklarında yasaklama işlemi yapılmasına ve Türk Ceza Kanunu hükümleri doğrultusunda Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmasına yönelik kararın iptali talebine ilişkin olarak ise; ihalelere katılmaktan yasaklama ve ceza kovuşturması işlemlerine yönelik incelemenin Kurum tarafından yapılamayacağını, bu iddiaların Kurumun görev alanında bulunmadığını belirterek görev yönünden reddine karar vermiştir.

Uygulama önerisi: yasak fiil tespit ettiğinizde üç ayrı işlemi birbirinden ayırarak yürütün ve her birini ayrı belgeyle kurun: (1) teklifin değerlendirme dışı bırakılması (ihale komisyonu kararı, gerekçeli), (2) yasaklama teklifi (ilgili bakanlığa/mercie gönderilecek dosya, delilleriyle birlikte), (3) suç duyurusu (Cumhuriyet Başsavcılığına yazı). Tebligatta hangi işleme karşı hangi başvuru yolunun açık olduğunu gösterin; hepsini tek tutanakta toplamak, kararınıza karşı yapılan başvuruları da karmaşıklaştırır. Yasak fiil iddiasını somut delille kurun (17'nci maddedeki hangi bent, hangi belge/tespit). Kuruma gönderdiğiniz dosyada, incelemenin konusu olan eleme işlemine ilişkin belgeleri eksiksiz sunun; yasaklama ve suç duyurusu belgelerini de bilgi amaçlı ekleyin ama savunmanızı bunlara dayandırmayın.