Mal alımını kısmi teklife açmak zorunda olduğumuz haller var mı?

Takdirinizde değil. Anlattığınız durumda ihalenin kısmi teklife açılması zorunludur, hem alım kalemlerinin bir kısmının özel izin/ruhsat/faaliyet belgesi gerektirip diğerlerinin gerektirmemesi, hem de birden fazla mal kaleminden oluşan bir ihalede yerli malı fiyat avantajı tanınmış olması ayrı ayrı bu zorunluluğu doğurur.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36'ncı maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 54'üncü maddesi uyarınca; alım konusu kalemlerin bir bölümü için ilgili mevzuatı gereğince özel izin, ruhsat veya faaliyet belgesi alınması zorunlu iken diğerleri için böyle bir zorunluluk yoksa, ihalenin kısmi teklife açılması gerekir. Aksi halde, yalnızca ruhsatlı faaliyet gösteren istekliler teklif verebilir ve ruhsat gerektirmeyen kalemlerde rekabet gereksiz yere daralır.

Aynı Yönetmeliğin 61'inci maddesi uyarınca da; yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin kısmi teklife açılması zorunludur. Bunun sebebi, fiyat avantajının kalem bazında uygulanabilmesidir; tek kalemde toplanmış bir ihalede avantajın hangi ürüne uygulanacağı sağlıklı biçimde belirlenemez.

Kamu İhale Kurulunun 12.03.2026 tarihli, 2026/UM.I-869 sayılı kararında; bir belediyenin vektörel mücadele için biyosidal ürün (ilaç) ile kedi-köpek maması alımı ihalesinde bu konu incelenmiştir. Kurul; ihale kapsamında ilaç alımına ilişkin 5 adet mal kalemi için ilgili mevzuat gereğince özel bir izin, ruhsat veya faaliyet belgesi alınmasının zorunlu olduğunu, buna karşılık kedi ve köpek maması alımına ilişkin 2 adet mal kalemi için bu belgelerin zorunlu olmadığını; dolayısıyla Yönetmeliğin 36'ncı ve Tebliğin 54'üncü maddesi gereğince ihalenin kısmi teklife açılmasının zorunlu olduğunu belirlemiştir. Ayrıca ihalede yerli malı teklif eden isteklilere fiyat avantajı tanındığını ve ihalenin birden fazla mal kaleminden oluştuğunu tespit ederek, Yönetmeliğin 61'inci maddesi gereğince de kısmi teklife açılmasının zorunlu olduğunu; sonuç olarak kısmi teklife açılıp açılmama hususunun idarenin takdirinde olmadığını karara bağlamıştır.

Uygulama önerisi: mal alımı dokümanını hazırlarken kalem listesini çıkarıp her kalemin yanına iki sütun ekleyin: "özel izin/ruhsat gerekiyor mu?" ve "yerli malı avantajı uygulanacak mı?". Sütunlardan herhangi birinde karışık bir tablo çıkıyorsa, ihaleyi kısmi teklife açın. Kısımları, aynı yeterlik koşullarına tabi kalemleri bir arada tutacak biçimde oluşturun; ruhsat gerektiren ürünleri ayrı kısımda toplayın. Her kısım için ayrı yaklaşık maliyet, ayrı yeterlik kriteri ve ayrı geçici teminat düzenlendiğini kontrol edin. Kısmi teklife açmama kararınızın gerekçesini dosyaya yazın; ancak yukarıdaki iki halden biri varsa gerekçe yazmak da sizi kurtarmaz, zorunluluk mutlaktır ve aykırılık, düzeltici işlemle giderilemeyeceği için genellikle ihalenin iptaliyle sonuçlanır.