Yeterlik kriteri yapmadığımız izin belgesini sonradan arayabilir miyiz?

Arayabilirsiniz, hatta aramak zorundasınız. Bir belgenin yeterlik kriteri olarak düzenlenmemiş olması, o belgenin ilgili mevzuat gereğince edinilme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz; sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ürünün dokümanda istenen şartlara uygunluğu denetlenebilir ve denetlenmelidir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10'uncu maddesi ve ilgili Uygulama Yönetmelikleri uyarınca, mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler, idare tarafından işin niteliği ve gereklerine göre belirlenir. Bu bir takdir yetkisidir: idare, sektörel izin ve ruhsatları yeterlik kriteri yapabileceği gibi, işin niteliği gerektirmiyorsa yapmayabilir. Öte yandan, bir ürünün üretiminden piyasaya arzına kadar olan aşamalar kendi özel mevzuatının izin, onay ve denetimine tabidir; ihale dokümanının bu belgeleri istememesi, o mevzuatı yürürlükten kaldırmaz.

Kamu İhale Kurulunun 12.02.2025 tarihli, 2025/UH.I-495 sayılı kararında; sahipsiz hayvanların yakalama, nakil ve tedavi hizmeti alımı ihalesinde bu konu incelenmiştir. Başvuru sahibi, iş kapsamında kullanılacak veteriner tıbbi ürünlerine ilişkin belgelerin yeterlik kriteri yapılmamasının bu alanı denetimsiz bırakacağını ileri sürmüştür. Kurul;

- Söz konusu ruhsat ve faaliyet belgesinin dokümanda yeterlik kriteri olarak düzenlenmediğini; bu belgelerin işin niteliği ve gereklerine göre idare tarafından belirleneceğini,
- İş kapsamında temin edilecek ilaçların ihale dokümanında istenen şartlara uygunluğunun sözleşmenin yürütülmesi aşamasında da denetlenebileceğini,
- 5996 sayılı Kanun hükümleri uyarınca veteriner tıbbi ürünlerinin üretim sürecinden piyasaya arzına kadarki aşamalarının Tarım ve Orman Bakanlığının izin, onay ve denetimine tabi olduğunu; dolayısıyla bu belgelerin yeterlik kriteri yapılmamasının alanı denetimsiz bırakmayacağını,
- Yeterlik kriteri olarak düzenlenmemiş olmasının, ilgili mevzuat gereğince bu bilgi ve/veya belgelerin edinimi zorunluluğunu sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ortadan kaldırmadığını

belirterek, iddiayı yerinde görmemiştir.

Uygulama önerisi: yeterlik kriterlerini belirlerken kendinize iki soru sorun, "bu belge, teklif verebilmek için mi gerekli, yoksa işi yaparken mi?" ve "bu belgeyi istemek katılımı gereksiz yere daraltır mı?". Teklif aşamasında gerekmeyen sektörel izinleri yeterlik kriteri yapmayın; bunun yerine Teknik Şartnameye, kullanılacak ürünlerin ilgili mevzuata uygun ruhsatlı/izinli olması ve bu belgelerin işe başlamadan önce idareye sunulması yükümlülüğünü yazın. Sözleşme aşamasında bu belgeleri fiilen isteyin ve dosyalayın; kontrol teşkilatı, kullanılan ürünlerin ruhsat numarasını hakediş eki tutanaklara işlesin. Ürün değişikliklerinde yeni belgeyi isteyin. Böylece hem katılımı daraltmamış hem de denetimi kaybetmemiş olursunuz, Kurulun benimsediği denge tam olarak budur.