Huzur hakkı ve encümen ödeneğini nasıl hesaplamalıyız?

Her ikisi de nüfusa bağlı gösterge rakamları üzerinden hesaplanır ve üst sınırları kanunla belirlenmiştir. Ayrıca huzur hakkı, yalnızca toplantıya fiilen katılan üyelere ve katıldıkları gün sayısı kadar ödenir.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Huzur ve izin hakkı" başlıklı 32'nci maddesinde; meclis ve komisyon toplantılarına katılan meclis başkan ve üyelerine, katıldıkları her gün için, belediye başkanına ödenmekte olan aylık brüt ödeneğin günlük tutarının üçte birini geçmemek üzere belediye meclisince belirlenecek miktarda huzur hakkı ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Hesabın dayanağı olan başkan ödeneği ise aynı Kanunun 39'uncu maddesinde, beldenin nüfusuna göre kademeler halinde belirlenen gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunur. Kanunun 12'nci maddesinde; Kanunda öngörülen nüfus büyüklüğü için Türkiye İstatistik Kurumunca bildirilen nüfusun esas alınacağı belirtilmiştir. Ayrıca yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli K cetvelinde, 39'uncu maddedeki göstergelere ilgili yıl için belirlenen rakamın eklenerek uygulanacağı düzenlenmektedir.

Encümen ödeneği de benzer bir mantıkla, belediye encümeni başkan ve üyeleri için nüfus kademesine göre belirlenmiş gösterge rakamının aylık katsayıyla çarpımı sonucu bulunan tutar kadar ödenir. (Kademeler ve gösterge rakamlarını yürürlükteki metinden teyit edin.)

Sayıştay 6. Dairesinin 22.12.2022 tarihli, 892 sayılı kararında (29 sayılı ilamın 1'inci maddesi); bir belediyede meclis ile ihtisas komisyonu başkan ve üyelerine yapılan huzur hakkı ödemelerinde mevzuatla belirlenen üst sınıra uyulmadığı ve bir meclis üyesine toplantıya fiilen katılmadığı halde ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Kararda; TÜİK verilerine göre belediyenin nüfusunun daha alt bir kademeye girdiği, buna rağmen huzur hakkı hesaplamalarında bir üst nüfus kademesi için belirlenen gösterge rakamının esas alındığı belirtilmiştir. Aynı kararda encümen ödeneği bakımından da; belediyenin nüfus kademesi için belirlenen gösterge rakamı üzerinden ödeme yapılması gerekirken daha fazla miktarda ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunduğu tespit edilmiş; tutarlar sonradan tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına karar verilmiştir.

Uygulama önerisi: her yıl başında; TÜİK nüfus verisi, nüfus kademesi, gösterge rakamı, K cetvelindeki ilave ve memur aylık katsayısı bilgilerini içeren bir hesap kağıdı hazırlayın ve tüm ödemeleri buna dayandırın. Nüfus kademesi değiştiğinde hesabı derhal güncelleyin; en sık hata, eski kademenin göstergesiyle devam edilmesidir. Huzur hakkı ödemelerini toplantı yoklama/imza cetveline dayandırın; fiilen katılmayan üyeye ödeme yapılmasın. Meclisin belirlediği huzur hakkı tutarının kanuni üst sınırı (günlük brüt ödeneğin üçte biri) aşmadığını her yıl kontrol edin. İhtisas komisyonu toplantılarını da aynı kayıt düzeniyle izleyin; komisyon ödemeleri denetimde sıklıkla eleştiriliyor.