Belediyeye kesilen idari para cezasını kime rücu ederiz?
5 yıl önce 2.493 görüntülenme İmar, Yapı ve Kamulaştırma Cevaplandı
Soru
Üstadım kolay gelsin. İzinsiz arazi kullanımı nedeniyle belediyemize idari para cezası kesildi ve bütçeden ödedik. Ayrıca bir işlem yapmamız gerekiyor mu?
Gerekiyor. İdari para cezası, idarenin yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle doğan bir ek mali külfettir. Ödemekle iş bitmez; cezanın doğmasına kusuruyla sebep olan görevlilere rücu edilmesi gerekir.
Somut çerçeveye örnek olarak; 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun "Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı" başlıklı maddesinde; mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri, dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazilerinin tarımsal üretim amacı dışında kullanılamayacağı; ancak alternatif alan bulunmaması ve ilgili kurulun uygun görmesi şartıyla, maddede sayılan haller (savunmaya yönelik stratejik ihtiyaçlar, doğal afet sonrası geçici yerleşim, kamu yararı kararı alınmış plan ve yatırımlar, yol altyapı ve üstyapı yatırımları vb.) için toprak koruma projelerine uyulması kaydıyla Bakanlıkça izin verilebileceği düzenlenmiştir.
Aynı Kanunun cezalara ilişkin maddesinde ise; tarım dışı arazi kullanımına izinsiz başlanılması veya hazırlanan toprak koruma projelerine uyulmaması halinde uygulanacak işlemler ve idari para cezaları belirlenmiştir.
Genel çerçeve bakımından; 5018 sayılı Kanun ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca, idarenin yükümlülüklerinin mevzuata uygun yerine getirilmemesi nedeniyle idareye faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfet getirilmesi kamu zararının belirlenmesinde esas alınır. 657 sayılı Kanunun 12'nci maddesi uyarınca da bu zararın kusurlu memurca ödenmesi esastır.
Sayıştay 2. Dairesinin 14.01.2021 tarihli kararında (62 sayılı ilamın 4'üncü maddesi); bir belediyeye, sulu mutlak tarım arazisinin kullanımı için gerekli iznin alınmayarak arazinin doğal durumunun bozulmasına neden olunduğu gerekçesiyle idari para cezası uygulandığı; cezanın belediye bütçesinden ödendiği halde tutarın sorumlularına rücu edilmediği tespit edilmiştir. Karar oy çokluğuyla verilmiş; karşı oylarda, cezanın genel bütçeye yatırılmış olması nedeniyle kamudan kamuya bir aktarım gerçekleştiği ve kamu zararının doğmadığı; ayrıca kamu zararına sebebiyet verenlerin tespiti için konunun ilgili bakanlığa yazılması gerektiği görüşleri ileri sürülmüştür.
Uygulama önerisi: idarenize kesilen tüm idari para cezalarını tek bir listede izleyin; listede cezanın konusu, dayanağı, tutarı ve sorumlu birim yer alsın. Her ceza için bir iç inceleme başlatın: ceza kurumsal bir aksaklıktan mı, kişisel ihmalden mi doğdu? Kusur tespit edilirse rücu sürecini başlatın ve tutarı kişilerden alacaklar hesabına alın. Cezaya karşı itiraz/dava yollarını süresinde değerlendirin; haksız olduğunu düşündüğünüz cezada önce iptalini isteyin. Tarım arazisi, çevre, iş sağlığı ve güvenliği gibi ceza riski yüksek alanlarda izin ve proje süreçlerini işe başlamadan tamamlayın; en etkili tedbir cezayı hiç doğurmamaktır.
Bu sorunun cevabı üyelerimize özeldir
Uzmanlarımızın verdiği cevabın tamamını görüntülemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Üyelik ücretsizdir.