Kıymet takdir komisyonu üyelerine ücret ödenebilir mi?

Mümkün değil. Bu komisyonlar, idarenin kendi bünyesindeki personelden oluşur ve komisyon üyeliği asli görevin bir parçasıdır. Mevzuatta bu görev için ayrıca ücret ödenmesini öngören bir hüküm bulunmadığından, encümen kararına dayanılarak yapılan ödemenin kanuni dayanağı yoktur.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun "Satın alma usulü" başlıklı 8'inci maddesinde; kamulaştırma kararının alınmasından sonra kamulaştırmayı yapacak idarenin, Kanunun ilgili maddesindeki esaslara göre ve konuyla ilgili uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan da rapor alarak, gerektiğinde ticaret ve sanayi odalarından ve mahalli emlak alım satım bürolarından alacağı bilgilerden de faydalanarak, taşınmaz malın tahmini bedelini tespit etmek üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül eden bir veya birden fazla kıymet takdir komisyonunu görevlendireceği; ayrıca tahmin edilen bedel üzerinden pazarlıkla satın alma ve trampa işlemlerini yürütmek ve sonuçlandırmak üzere kendi bünyesi içinden en az üç kişiden teşekkül eden bir veya birden fazla uzlaşma komisyonunu görevlendireceği hükme bağlanmıştır.

Görüldüğü gibi Kanun, komisyonların idarenin kendi personelinden oluşacağını belirtmiş; bu görev için ayrı bir ücret veya huzur hakkı öngörmemiştir. Mali haklarda kanunilik ilkesi gereği, kanunda öngörülmeyen bir ödeme idari kararla ihdas edilemez.

Sorumluluk boyutu ise şu hükümlerle kurulur: 5018 sayılı Kanunun 8'inci maddesinde kamu kaynağının hukuka uygun kullanılmasından sorumluluk; 32'nci maddesinde harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygunluğundan sorumlu olduğu; 5393 sayılı Kanunun 61'inci maddesinde ise belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen görevlilerin bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumlu olduğu düzenlenmiştir.

Sayıştay 7. Dairesinin 09.11.2017 tarihli, 215 sayılı kararında (47 sayılı ilamın 11'inci maddesi); 2942 sayılı Kanuna göre satın alınan, trampa edilen veya başka idareye satılan taşınmazların tahmini bedelini yapan memurlara Kanuna aykırı olarak takdir ve uzlaşma ücreti ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu konusu incelenmiştir. Savunmalarda; bedel tespiti işinin bir emek ve hizmet karşılığı olduğu, işin maddi ve vicdani sorumluluk boyutu düşünülerek ücret ödenmesine ilişkin encümen kararı alındığı belirtilmişse de; Daire, yapılan ödemenin kanuni dayanağı bulunmadığını tespit ederek kamu zararının sorumlulardan müştereken ve müteselsilen, işleyecek faiziyle ödettirilmesine karar vermiştir.

Uygulama önerisi: komisyon görevlendirmelerini yazılı olurla yapın; olurda görevin asli görev kapsamında yürütüleceğini belirtin ve ücret öngörmeyin. Personele yapılacak ek ödemeleri, kanuni dayanağını göstermeden encümen veya meclis kararıyla ihdas etmeyin; bu kararlar kanunun yerine geçmez. Değerleme işi uzmanlık gerektiriyorsa, çözümü personele ücret ödemekte değil; Kanunun izin verdiği şekilde uzman kişi, kurum veya kuruluşlardan rapor almakta arayın. Kıymet takdir raporlarını, Kanunun aradığı objektif ölçütlere (emsal satışlar, oda ve emlak bürosu bilgileri, uzman raporu) dayandırın. Halihazırda böyle bir ödeme yapıyorsanız uygulamayı durdurun ve tutarların tahsili için işlem başlatın.